Τεστοστερόνη, οιστρογόνα και προγεστερόνη: Πώς επηρεάζουν την απώλεια βάρους και τη μυϊκή ανάπτυξη;

Δυσκολεύεστε να χάσετε βάρος ή να χτίσετε μυς όπως οραματιζόσασταν; Αναρωτηθήκατε ποτέ αν οι ορμόνες μπορεί να είναι ο λόγος πίσω από αυτό το πρόβλημα; Μπορεί να έχετε διαβάσει ότι τα ανεπαρκή επίπεδα τεστοστερόνης, οιστρογόνων ή προγεστερόνης θα μπορούσαν να περιπλέξουν το ταξίδι προς το σώμα των ονείρων σας. Οι σεξουαλικές ορμόνες είναι πράγματι καθοριστικοί παράγοντες σε πολλές κρίσιμες διαδικασίες στο σώμα μας. Τι λέει, λοιπόν, η επιστήμη γι’ αυτές, γιατί τις χρειάζεται το σώμα μας και τι ρόλο παίζουν στην απώλεια βάρους και τη μυϊκή ανάπτυξη;

Τι είναι οι ορμόνες;

Οι ορμόνες είναι ουσίες που παίζουν τον ρόλο των αγγελιοφόρων στο σώμα, μεταδίδοντας σήματα μεταξύ των οργάνων. Εξασφαλίζουν τον συντονισμό των διαφόρων τμημάτων του σώματος και την ομαλή λειτουργία του. Παράγονται σε διάφορα σημεία του σώματος, στους λεγόμενους ενδοκρινείς αδένες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ο υποθάλαμος στον εγκέφαλο, το πάγκρεας, τα επινεφρίδια, ο θυρεοειδής αδένας και τα σεξουαλικά όργανα.

Για παράδειγμα, η ορμόνη της αδρεναλίνης απελευθερώνεται από τα επινεφρίδια ως απάντηση σε οξείες στρεσογόνες καταστάσεις. Όταν απελευθερώνεται στο αίμα, δίνει εντολή στην καρδιά να χτυπά πιο γρήγορα και να στέλνει περισσότερο οξυγόνο στον εγκέφαλο και τους μυς. Αυτό επιτρέπει στο σώμα σας να αντιδράσει πιο γρήγορα σε επικίνδυνες καταστάσεις. Μπορείτε να σκέφτεστε πιο αποτελεσματικά και, αν χρειαστεί, να ξεφύγετε ή να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας. Εκτός από την αδρεναλίνη, το σώμα μας διαθέτει πολλές άλλες ορμόνες που είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του οργανισμού. ^[2]

Τι ειναι οι ορμόνες του φύλου;

Οι ορμόνες του φύλου είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη των ανδρικών και γυναικείων αναπαραγωγικών οργάνων, καθώς και για τα χαρακτηριστικά που φέρουν τόσο το γυναικείο όσο και το ανδρικό σώμα.

• Οι θηλυκές ορμόνες του φύλου παράγονται κυρίως στις ωοθήκες και ελέγχουν διαδικασίες όπως ο έμμηνος κύκλος ή η εγκυμοσύνη.
• Οι ανδρικές σεξουαλικές ορμόνες, από την άλλη πλευρά, παράγονται κυρίως στους όρχεις και είναι υπεύθυνες, για παράδειγμα, για την παραγωγή σπέρματος.

Η κύρια ανδρική σεξουαλική ορμόνη είναι η τεστοστερόνη, ενώ στις γυναίκες, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο. Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι οι γυναίκες έχουν επίσης τεστοστερόνη και οι άνδρες οιστρογόνα, αλλά σε πολύ χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Αυτές οι ορμόνες του φύλου είναι σημαντικές στις αναπαραγωγικές λειτουργίες, αλλά επηρεάζουν επίσης την καρδιαγγειακή υγεία, την ανοσία και τα οστά. Ομοίως, η επιρροή τους είναι επίσης εμφανής σε πιο τα καυτά θέματα, όπως η μυϊκή ανάπτυξη και η απώλεια βάρους. ^[2]

Τι είναι η τεστοστερόνη;

Η τεστοστερόνη είναι μια ανδρική σεξουαλική ορμόνη που ανήκει στα λεγόμενα ανδρογόνα. Παράγεται κυρίως στα κύτταρα Leydig στους όρχεις, αλλά και τα επινεφρίδια συμβάλλουν στην παραγωγή της. Οι αδένες αυτοί, όπως και οι ωοθήκες, δημιουργούν επίσης την ορμόνη αυτή στο γυναικείο σώμα, αν και σε σημαντικά μικρότερες ποσότητες από ό,τι στους άνδρες. ^[16]

Ποιες είναι οι λειτουργίες της τεστοστερόνης στο σώμα;

Αυτή η ορμόνη είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των ανδρικών αναπαραγωγικών οργάνων και όλων των τυπικών χαρακτηριστικών του ανδρικού σώματος. ^[16]

• Είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των όρχεων και του προστάτη.
• Υποστηρίζει την παραγωγή σπέρματος, καθιστώντας την απαραίτητη για την ανδρική γονιμότητα
• Είναι υπεύθυνη για υψηλότερο ποσοστό μυών και χαμηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, καθώς και για την τυπική κατανομή του σωματικού λίπους.
• Αυξάνει τη δύναμη και ενισχύει τις αθλητικές επιδόσεις.
• Ενισχύει την ερωτική επιθυμία.
• Είναι υπεύθυνη για τη βαθύτερη φωνή και την τυπική ανδρική τριχοφυΐα στο σώμα.
• Βοηθά στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.
• Επηρεάζει τη διάθεση και τις γνωστικές λειτουργίες. ^[2,16]

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν, επίσης, αυτά τα προϊόντα:

Πώς εκδηλώνεται η χαμηλή τεστοστερόνη;

Τα επίπεδα τεστοστερόνης μειώνονται φυσιολογικά με την ηλικία. Η μείωση αρχίζει συνήθως γύρω στην ηλικία των 35 έως 40 ετών, με πιο πιθανή την έναρξη κοντά στα σαράντα. Ο ρυθμός μείωσης σταδιακά ανέρχεται κατά μέσο όρο σε περίπου 0,4% έως 2% ετησίως. Στους ηλικιωμένους άνδρες, μπορεί να παρατηρήσετε ότι σε σύγκριση με τους νεότερους, είναι πιο δύσκολο το χτίσιμο μυϊκής μάζας. Ωστόσο, τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στο σώμα μπορεί επίσης να σχετίζονται με διάφορα προβλήματα υγείας. Ποια είναι τα άλλα συμπτώματά της; ^[1,3,7]

• Στυτική δυσλειτουργία
• Χαμηλή λίμπιντο
• Απώλεια μαλλιών
• Επιβαρυμένη υγεία των οστών
• Αλλαγές της διάθεσης
• Μείωση της μυϊκής μάζας και αύξηση του σωματικού λίπους ^[6]

Πώς μπορείτε να αυξήσετε τα επίπεδα τεστοστερόνης;

Θέλετε να βελτιστοποιήσετε τα επίπεδα της τεστοστερόνης σας και να αποκομίσετε τα οφέλη που προκύπτουν από αυτό; Σε αυτή την περίπτωση, ίσως χρειαστεί να κάνετε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. Επικεντρωθείτε καλλιεργώντας σωστές συνήθειες ύπνου, στην άσκηση, ειδικά με τη μορφή προπόνησης δύναμης, και στη διαχείριση του στρες. Επίσης, μην ξεχνάτε μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Γνωρίζουμε πλέον ότι πολλά μικροθρεπτικά συστατικά, όπως ο ψευδάργυρος ή η βιταμίνη D, είναι σημαντικά για τη φυσιολογική παραγωγή τεστοστερόνης. Μπορείτε, ακόμη, να απολαύσετε τροφές που περιέχουν ζωικά λιπαρά με μέτρο, καθώς περιέχουν χοληστερόλη, από την οποία προέρχεται η τεστοστερόνη.

Μπορείτε επίσης να εξετάσετε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσετε κάποια συμπληρώματα διατροφής που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν τη φυσική παραγωγή τεστοστερόνης από τον οργανισμό σας. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν γνωστές επιλογές όπως το tribulus terrestris, το saw palmetto, η τριγωνέλλα, το ashwagandha και το D-ασπαρτικό οξύ.

Σε ακραίες περιπτώσεις όπου η ανεπάρκεια τεστοστερόνης στον οργανισμό είναι σημαντική ή προκαλείται από κάποια ασθένεια, η επίσκεψη στον γιατρό θεωρείται αναγκαία. Μπορεί να συνταγογραφήσει θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης. και η τεστοστερόνη, στη συνέχεια, συμπληρώνεται στο σώμα, συνήθως με τη μορφή χαπιών.

• Αν ενδιαφέρεστε για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το πώς εκδηλώνεται η ανεπάρκεια τεστοστερόνης και πώς μπορείτε να την αντιμετωπίσετε, διαβάστε το άρθρο μας 10 συμπτώματα της έλλεψης τεστοστερόνης. Τι την προκαλεί και πώς να την αντιμετωπίσετε;
• Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα θρεπτικά συστατικά που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της συνολικής ανδρικής υγείας, μπορείτε να ανατρέξετε σε σχετικά άρθρα στην ενότητα του blog μας.

Τι επίδραση έχει η τεστοστερόνη στη μυϊκή ανάπτυξη;

Όπως έχουμε συζητήσει, η τεστοστερόνη είναι η ορμόνη που ευθύνεται για τη φυσικά μεγαλύτερη μυϊκή μάζα στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Δεν επιτρέπει μόνο την οικοδόμηση μεγαλύτερης μυϊκής μάζας αλλά διευκολύνει επίσης την ευκολότερη και πιο γρήγορη μυϊκή ανάπτυξη. Είναι επομένως η πιο κρίσιμη ορμόνη για τη μυϊκή ανάπτυξη (μυϊκή υπερτροφία).

Η τεστοστερόνη ανήκει στις λεγόμενες αναβολικές ορμόνες, πράγμα που σημαίνει ότι προωθεί τον σχηματισμό νέων ιστών στο σώμα, συμπεριλαμβανομένης της μυϊκής μάζας. Αυξάνει τον ρυθμό της πρωτεϊνοσύνθεσης (σχηματισμός μυϊκής πρωτεΐνης) και συμβάλλει στη διεύρυνση των μυϊκών ινών. Επίσης, είναι γνωστό ότι συμβάλλει στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο στο σώμα, μια κρίσιμη λειτουργία για την επαρκή οξυγόνωση και τη μυϊκή απόδοση.^[10]

Ως εκ τούτου, η διατήρηση υγιών επιπέδων τεστοστερόνης είναι απαραίτητη εάν γυμνάζεστε τακτικά και στοχεύετε στην μυϊκή ανάπτυξη ή την ενδυνάμωση. Η επίτευξη αυτού του στόχου μπορεί να υποστηριχθεί από μια υψηλής ποιότητας, ποικίλη διατροφή και μπορείτε επίσης να εξετάσετε το ενδεχόμενο χρήσης ορισμένων από συμπληρώματα που αναφέρουμε παραπάνω.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το τι άλλο μπορείτε να κάνετε για να αποκτήσετε μυς, μπορείτε να συμβουλευτείτε το άρθρο μας Πώς να τρέφεστε και να γυμνάζεστε για να αποκτήσετε επιτέλους μυς;

Τι ρόλο παίζει η τεστοστερόνη στην απώλεια βάρους;

Ο αντίκτυπος της τεστοστερόνης στη διαδικασία της μυϊκής ανάπτυξης αποτελεί συχνό θέμα συζήτησης. Όμως, έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν θα μπορούσε επίσης να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος; Οι έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να είναι ωφέλιμη και από αυτή την άποψη. Φαίνεται ότι το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία συνδέονται συνήθως με μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης. Για παράδειγμα, σε μια μελέτη 2.100 παχύσαρκων ανδρών, διαπιστώθηκε ότι έως και το 52% από αυτούς είχαν επίπεδα τεστοστερόνης χαμηλότερα του βέλτιστου εύρους. Από την έρευνα αυτή προέκυψε επίσης ότι η αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης βοήθησε στην απώλεια βάρους.

Οι μελέτες δείχνουν, λοιπόν, ότι τα βέλτιστα επίπεδα τεστοστερόνης είναι σημαντικά για έναν λειτουργικό ανδρικό μεταβολισμό και ένα υγιές σωματικό βάρος. Επομένως, αν θέλετε να χάσετε βάρος, πρέπει να εστιάσετε σε παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτιστοποίηση των επιπέδων τεστοστερόνης. Αυτό περιλαμβάνει την προσαρμογή της διατροφής σας, την άσκηση και ενδεχομένως τη χρήση κάποιων συμπληρωμάτων διατροφής που στοχεύουν στην υποστήριξη της παραγωγής τεστοστερόνης.

Όταν καταφέρετε να επιτύχετε το βέλτιστο βάρος, θα είναι επίσης ευκολότερο να διατηρήσετε τη συγκεκριμένη ορμόνη σε φυσιολογικά επίπεδα. Ο λιπώδης ιστός είναι ορμονικά ενεργός και η υπερβολική ποσότητά του μπορεί να οδηγήσει στη μετατροπή της τεστοστερόνης σε οιστρογόνα. Έτσι, ένα υγιές σωματικό βάρος περιορίζει αυτές τις διαδικασίες. ^[5,9]

Τι είναι τα οιστρογόνα;

Τα οιστρογόνα είναι μια ομάδα γυναικείων σεξουαλικών ορμονών. Η οιστραδιόλη παίζει τον κύριο ρόλο, ενώ η οιστρόνη και η οιστριόλη συμβάλλουν στις επιδράσεις της. Οι ορμόνες αυτές παράγονται κυρίως στις ωοθήκες, αλλά ένα μέρος τους προέρχεται επίσης από τον πλακούντα, τα επινεφρίδια ή το ωχρό σωμάτιο. ^[2]

Ποιες είναι οι λειτουργίες των οιστρογόνων στο σώμα;

Τα οιστρογόνα είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των γυναικείων αναπαραγωγικών οργάνων και των μαστών. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τη συνολική γυναικεία υγεία και τη σωστή λειτουργία του σώματος.

• Αυτή η ορμόνη υποστηρίζει την ανάπτυξη της μήτρας, των ωοθηκών, του κόλπου και άλλων αναπαραγωγικών οργάνων.
• Ρυθμίζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο, προωθώντας την ανάπτυξη του βλεννογόνου της μήτρας (ενδομήτριο) στο πρώτο μισό του κύκλου και ξεκινώντας την ωορρηξία.
• Συμβάλλει στην ανάπτυξη και λειτουργία των μαστών και των μαστικών αδένων.  
• Υποστηρίζει την υγεία των οστών.
• Συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων της LDL (κακής) χοληστερόλης και στην αύξηση της ποσότητας της HDL (καλής) χοληστερόλης.
• Συνολικά, συμβάλλει στη διατήρηση της καλής καρδιαγγειακής υγείας.
• Καθορίζει την κατανομή του σωματικού λίπους, με αποτέλεσμα το τυπικό γυναικείο πρότυπο αποθήκευσης λίπους στο κάτω μέρος του σώματος.^[2,13,15]

Πώς εκδηλώνονται τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων;

Η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων συμβαίνει φυσιολογικά κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. Αυτό συχνά συνδέεται με εξάψεις και αυξημένη κόπωση. Ωστόσο, η ανεπάρκεια οιστρογόνων μπορεί επίσης να προκύψει από διάφορες ιατρικές παθήσεις. Εμφανίζεται επίσης σε γυναίκες που βιώνουν αυτό που είναι γνωστό και ως η τριάδα των αθλητριών. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από χαμηλή διαθεσιμότητα ενέργειας, μειωμένη οστική πυκνότητα και αμηνόρροια (απουσία εμμήνου ρύσεως). Το έλλειμμα οιστρογόνων μπορεί να εκδηλωθεί με τα ακόλουθα συμπτώματα:^[17]

• Ακανόνιστος εμμηνορροϊκός κύκλος ή αμηνόρροια (απουσία περιόδου)
• Αλλαγές της διάθεσης
• Καταθλιπτική και αγχώδης κατάσταση
• Εξάψεις
• Μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης
• Κόπωση
• Απώλεια μαλλιών
• Υψηλότερος κίνδυνος ουρολοίμωξης ^[2,12]

Τα μειωμένα επίπεδα οιστρογόνων είναι ένα συνηθισμένο μέρος του εμμηνορροϊκού κύκλου. Κάθε μήνα, η ποσότητα αυτής της ορμόνης μειώνεται φυσιολογικά, για να επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα μετά από λίγες ημέρες. Αυτό συμβαίνει στο τέλος της ωχρινικής φάσης πριν από την έμμηνο ρύση και παραμένει σε χαμηλά επίπεδα κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως. Αν και η περίοδος αυτή συνοδεύεται από συμπτώματα ανεπάρκειας οιστρογόνων, είναι ένα φυσικό μέρος του γυναικείου κύκλου. Το πρόβλημα προκύπτει όταν η ανεπάρκεια οιστρογόνων είναι παρατεταμένη.

Πώς να αυξήσετε τα επίπεδα οιστρογόνων;

Για υγιή επίπεδα οιστρογόνων, είναι σημαντικό να έχετε μια διατροφή που περιέχει αρκετή ενέργεια και όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Αυτό είναι εμφανές ακόμη και στην περίπτωση της τριάδας των αθλητριών, μιας πάθησης που εμφανίζεται σε γυναίκες, συνήθως αθλήτριες, οι οποίες έχουν ανεπαρκή θερμιδική πρόσληψη και υπερβολική δαπάνη. Ωστόσο, οι αλλαγές στη διατροφή και την προπόνηση μπορούν να οδηγήσουν σε βελτίωση, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής των επιπέδων των οιστρογόνων και του εμμηνορροϊκού κύκλου. Οι γυναίκες γενικά δεν πρέπει να παραμελούν την επαρκή πρόσληψη θερμίδων και θρεπτικών συστατικών.

Μπορείτε να διαβάσετε για το τι είναι σημαντικό για την υγεία των γυναικών στο άρθρο Γυναίκες και διατροφή: Οι πιο σημαντικές βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία για την υγεία και την ομορφιά.

Τι επίδραση έχουν τα οιστρογόνα στη μυϊκή ανάπτυξη;

Ακριβώς όπως η τεστοστερόνη στους άνδρες, τα οιστρογόνα είναι η ορμόνη του φύλου που παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση των μυών στις γυναίκες. Στην πράξη, αυτό φαίνεται και από την εμμηνόπαυση, η οποία συνήθως συμπίπτει με την απώλεια μυϊκής μάζας. Οι μύες των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση ανταποκρίνονται λιγότερο σε ερεθίσματα που μπορούν να οδηγήσουν σε μυϊκή ανάπτυξη, όπως η προπόνηση δύναμης. Ταυτόχρονα, φαίνεται ότι σε χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, περισσότερη μυϊκή πρωτεΐνη διασπάται παρά συντίθεται. Η έρευνα δείχνει ότι τα βέλτιστα επίπεδα οιστρογόνων μπορούν να χρησιμεύσουν ως πρόληψη κατά της απώλειας μυών. Φυσικά, οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση μπορούν ακόμα να κάνουν προπόνηση δύναμης και να χτίζουν μυς. Ωστόσο, θα είναι κάπως πιο δύσκολο γι’ αυτές απ’ ό,τι στα νιάτα τους. ^[4]

Διαφορές στην προθυμία του γυναικείου σώματος να χτίσει μυς παρατηρούνται επίσης τακτικά κατά τη διάρκεια του μήνα. Μελέτες δείχνουν καλύτερη ανταπόκριση στην προπόνηση στο πρώτο μισό του κύκλου (ωοθυλακική φάση) μετά την έμμηνο ρύση και πριν από την ωορρηξία, όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων είναι υψηλότερα.^[4]

Αν θέλετε να χτίσετε μυϊκή μάζα, μπορείτε σίγουρα να εκμεταλλευτείτε το σύντομο παράθυρο κατά τη διάρκεια του μήνα, όταν οι μύες αναπτύσσονται πιο εύκολα, για να αυξήσετε το προπονητικό φορτίο. Ωστόσο, η επιμονή καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα είναι πολύ πιο σημαντική. Μην ξεχνάτε να εξασφαλίζετε επαρκή πρόσληψη θερμίδων και θρεπτικών συστατικών για να αποτρέψετε με επιτυχία την ορμονική ανισορροπία και να διατηρήσετε τα βέλτιστα επίπεδα οιστρογόνων.

Αν θέλετε να μάθετε ποια είναι η βέλτιστη ημερήσια πρόσληψη, υπολογίστε την χρησιμοποιώντας τον Online μετρητή πρόσληψης ενέργειας και μακροθρεπτικών συστατικών.

Τι ρόλο παίζουν τα οιστρογόνα στην απώλεια βάρους;

Τα υγιή επίπεδα οιστρογόνων αποτελούν σημαντικό μέρος της υγείας των γυναικών, οπότε είναι λογικό ότι επηρεάζουν επίσης τον μεταβολισμό και το σωματικό βάρος. Αυτό επιβεβαιώνεται και από μελέτες που δείχνουν ότι τα φυσιολογικά επίπεδα αυτής της ορμόνης συνδέονται με έναν πιο γρήγορο μεταβολισμό και βέλτιστο σωματικό βάρος. 

Αντίθετα, το υπερβολικό βάρος και το υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους συνδέονται σε επιστημονικές μελέτες με την έλλειψη οιστρογόνων. Αυτό το βλέπουμε συνήθως και πάλι στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που έχουν χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων.

Έτσι, η βέλτιστη ποσότητα αυτής της ορμόνης του φύλου μπορεί όχι μόνο να βοηθήσει στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους αλλά και να διευκολύνει την απώλεια βάρους. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους επηρεάζει την κατανομή του σωματικού λίπους.

• Βοηθά στη διατήρηση ενός φυσιολογικού μεταβολικού ρυθμού.
• Επηρεάζει την όρεξη. Η έλλειψη οιστρογόνων συνδέεται με αυξημένη όρεξη. Οι γυναίκες μπορεί να το βιώνουν αυτό, για παράδειγμα, κάθε μήνα στο τέλος της ωχρινικής φάσης, λίγο πριν από την έμμηνο ρύση, όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων είναι φυσιολογικά μειωμένα.
• Συνδέεται επίσης με καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη, η οποία συμβάλλει στην πρόληψη της υπερβολικής συσσώρευσης λίπους.
• Τέλος, επηρεάζει τα αντιληπτά επίπεδα ενέργειας ή την κόπωση. Μια βέλτιστη ποσότητα οιστρογόνων μπορεί έτσι να βοηθήσει στη διατήρηση μιας συστηματικής αθλητικής ρουτίνας και στην καλύτερη αθλητική σας απόδοση. ^[11]

Τι είναι η προγεστερόνη;

Η προγεστερόνη είναι επίσης μια γυναικεία σεξουαλική ορμόνη. Ανήκει στα προγεσταγόνα και σχηματίζεται στο ωχρό σωμάτιο στις ωοθήκες κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης του εμμηνορροϊκού κύκλου. Στην περίοδο της εγκυμοσύνης, παράγεται επίσης από τον πλακούντα. Η ορμόνη αυτή παίζει σημαντικό ρόλο στη συνολική γυναικεία υγεία και είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.^[2]

Ποιες είναι οι λειτουργίες της προγεστερόνης στο σώμα;

Η προγεστερόνη είναι σημαντική για τη συνολική αναπαραγωγική υγεία των γυναικών, αλλά έχει και πολλές άλλες λειτουργίες.

• Ρυθμίζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο.Το επίπεδό της αυξάνεται μετά την ωορρηξία κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης.
• Προετοιμάζει τη μήτρα για πιθανή εγκυμοσύνη.
• Δημιουργεί ένα περιβάλλον για την εμφύτευση του ωαρίου.
• Εξασφαλίζει την ομαλή πορεία των αρχικών σταδίων της εγκυμοσύνης.
• Συμβάλλει στη διατήρηση της καλής οστικής πυκνότητας.
• Υποστηρίζει την υγεία των μαστών και είναι σημαντική για την ανάπτυξη των μαστικών αδένων και την παραγωγή μητρικού γάλακτος.
• Επηρεάζει τη διάθεση.

Πώς εκδηλώνεται η χαμηλή προγεστερόνη;

Τα συμπτώματα των χαμηλών επιπέδων προγεστερόνης εμφανίζονται συνήθως κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου. Ωστόσο, η ανεπάρκεια αυτής της ορμόνης μπορεί επίσης να εκδηλωθεί σοβαρά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ποιες είναι οι ενδείξεις ανεπάρκεις;

• Ακανόνιστος εμμηνορροϊκός κύκλος
• Έντονη αιμορραγία κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως
• Προβλήματα γονιμότητας
• Εναλλαγές της διάθεσης, ευαισθησία του στήθους και άλλα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS)
• Ημικρανίες και πονοκέφαλοι
• Άγχος
• Κόπωση
• Αϋπνία
• Επιπλοκές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενδεχομένως ακόμη και αποβολή

Τι επίδραση έχει η προγεστερόνη στη μυϊκή ανάπτυξη;

Ο ρόλος της προγεστερόνης στη μυϊκή ανάπτυξη δεν είναι τόσο καλά διερευνημένος όσο εκείνος της τεστοστερόνης ή των οιστρογόνων. Ωστόσο, οι τρέχουσες έρευνες δείχνουν ότι πιθανότατα έχει αναβολική δράση, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να συμβάλει στη μυϊκή ανάπτυξη και τη μυϊκή αναγέννηση. ^[8]

Τι ρόλο παίζει η προγεστερόνη στην απώλεια βάρους;

Ομοίως με τη μυϊκή οικοδόμηση, ο ρόλος της προγεστερόνης στην απώλεια βάρους ή στη διατήρηση του βάρους δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Ωστόσο, μπορούμε να πούμε ότι η συνολική ορμονική ισορροπία είναι σημαντική για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και του μεταβολισμού. Τα βέλτιστα επίπεδα προγεστερόνης αποτελούν μέρος αυτής της ισορροπίας. Μπορούμε επομένως να υποθέσουμε ότι προκειμένου το σώμα να διατηρήσει το φυσιολογικό του βάρος ή να χάσει επιτυχώς κιλά, πρέπει αυτή η ορμόνη να βρίσκεται σε καλά επίπεδα.^[14]

Πώς μπορώ να διαπιστώσω αν τα επίπεδα των ορμονών μου είναι φυσιολογικά;

Το θεμέλιο της καλής υγείας είναι η ορμονική ισορροπία. Τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, το σώμα μόνο υπό αυτή τη συνθήκη μπορεί να λειτουργεί σωστά. Ωστόσο, πώς μπορείτε να μάθετε αν όλα είναι εντάξει με τις ορμόνες σας; Καταρχάς, τα πιθανά συμπτώματα μπορούν να σας δώσουν κάποιες πρώτες ενδείξεις.

Για παράδειγμα, αν μια γυναίκα παλεύει με ακανόνιστη έμμηνο ρύση, είναι πιθανό τα επίπεδα των οιστρογόνων ή της προγεστερόνης να μην είναι εντός των φυσιολογικών ορίων. Ομοίως, αν ένας άνδρας έχει προβλήματα με τη λίμπιντο, βιώνει κόπωση ή εναλλαγές της διάθεσης, η αιτία μπορεί να είναι τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης. Για πιο σοβαρά συμπτώματα προτείνεται να επισκεφθείτε έναν γιατρό που μπορεί να εξετάσει τα επίπεδα των ορμονών του φύλου σας.

Τι να κάνετε όταν τα επίπεδα των ορμονών δεν είναι εντός των φυσιολογικών ορίων;

Εάν υποψιάζεστε ορμονική ανισορροπία, καλό είναι να εστιάσετε σε μια συνολική αλλαγή του τρόπου ζωής σας.

• Χαρίστε στον εαυτό σας μια ποιοτική και ποικίλη διατροφή που σας παρέχει αρκετή ενέργεια και όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
• Μην ξεχνάτε την τακτική άσκηση. Δραστηριότητες όπως η προπόνηση ενδυνάμωσης ή η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT) είναι άκρως ευεργετικές.
• Προσπαθήστε να διαχειριστείτε το άγχος σας όσο το δυνατόν περισσότερο. Το μακροχρόνιο στρες είναι γνωστό για τις αρνητικές του επιπτώσεις στην ορμονική ισορροπία.
• Εξασφαλίστε έναν επαρκή και ποιοτικό ύπνο.
• Μπορείτε να λαμβάνετε συμπληρώματα που στοχεύουν στην υποστήριξη της υγείας των γυναικών ή των ανδρών και της παραγωγής ορμονών.

Εάν η ορμονική ανεπάρκεια είναι πολύ σημαντική ή συνοδεύεται από επιπλοκές στην υγεία, εμπιστευτείτε τη λύση στον γιατρό σας. Μπορεί να σας υποβάλει σε θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για να σας βοηθήσει να ανακτήσετε τον έλεγχο των επιπέδων των ορμονών σας.

Τι πρέπει να θυμάστε;

Οι ορμόνες του φύλου είναι σημαντικές ουσίες που απαιτούνται για την καλή λειτουργία του σώματός μας. Η τεστοστερόνη στους άνδρες είναι απαραίτητη για την παραγωγή σπέρματος, ενώ οι γυναίκες χρειάζονται οιστρογόνα και προγεστερόνη για έναν υγιή έμμηνο κύκλο ή την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, επηρεάζουν επίσης τον μεταβολισμό και μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη σύνθεση του σώματός σας. Τα φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης και οιστρογόνων έχει αποδειχθεί ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά όταν θέλετε να χτίσετε με επιτυχία μυς ή να χάσετε βάρος.

Όλοι θα πρέπει να προσπαθούν να διατηρούν υγιή τα επίπεδα των ορμονών του φύλου τους. Μια ποιοτική και ποικίλη διατροφή με αρκετές θερμίδες και θρεπτικά συστατικά ή συμπληρώματα που στοχεύουν άμεσα στην υποστήριξη αυτών των ορμονών μπορούν να σας βοηθήσουν να το φτάσετε στον στόχο σας.

Εσάς σας φάνηκε ενημερωτικό και ενδιαφέρον το σημερινό άρθρο; Αν ναι, μοιραστείτε το με τους φίλους και την οικογένειά σας!

Πηγές:

[1] GOLAN, R. et al. Age-Related Testosterone Decline is due to Waning of Both Testicular and Hypothalamic-Pituitary Function. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4816459/

[2] HILLER-STURMHÖFEL, S. - BARTKE, A. The Endocrine System. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6761896/

[3] HUHTANIEMI, I.T. Andropause – lessons from the European Male Ageing Study. – https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0003426614000249

[4] CHIDI-OGBOLU, N. - BAAR, K. Effect of Estrogen on Musculoskeletal Performance and Injury Risk. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6341375/

[5] MULLIGAN, T. et al. Prevalence of hypogonadism in males aged at least 45 years: the HIM study. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1569444/

[6] MURRAY, M. Low Testosterone Research Analysis. – https://examine.com/conditions/low-testosterone/

[7] SINGH, P. Andropause: Current concepts. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4046605/

[8] SMITH, G.I. et al. Testosterone and Progesterone, But Not Estradiol, Stimulate Muscle Protein Synthesis in Postmenopausal Women. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3879672/

[9] TRAISH, A.M. Testosterone and weight loss: the evidence. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4154787/

[10] URBAN, R.J. Growth hormone and testosterone: anabolic effects on muscle. – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21778755/

[11] VIGIL, P. et al. The importance of estradiol for body weight regulation in women. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9677105/

[12] YOH, K. et al. Roles of Estrogen, Estrogen Receptors, and Estrogen-Related Receptors in Skeletal Muscle: Regulation of Mitochondrial Function. – https://www.mdpi.com/1422-0067/24/3/1853

[13] Estrogen - StatPearls - NCBI Bookshelf. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538260

[14] Hormonal Weight Gain - Endocrinology Consultants, P.C. – https://www.endocrinewellness.com/hormonal-weight-gain/

[15] Menopause. – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause

[16] Physiology, Testosterone - StatPearls - NCBI Bookshelf. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526128/

[17] The Female Athlete Triad - PMC. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3435916/