Πίνακας Περιεχομένων
Με τον ερχομό του Οκτωβρίου, οι δρόμοι, τα κτίρια και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γίνονται ροζ. Ακόμη και οι ροζ κορδέλες στα ρούχα τιμούν τον Ροζ Οκτώβριο, μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του μαστού και την πρόληψή του.
Ίσως αναρωτιέστε γιατί αυτή η συγκεκριμένη ασθένεια έχει τον δικό της μήνα. Είναι, στην πραγματικότητα, η πιο συχνή αιτία θανάτων από καρκίνο μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως. Ωστόσο, αυτά τα ανησυχητικά στατιστικά έχουν και μια φωτεινή πλευρά. Εάν η ασθένεια ανιχνευθεί έγκαιρα, η πιθανότητα πλήρους θεραπείας είναι πολύ υψηλή. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που υπάρχει ο Ροζ Οκτώβριος, για να σας υπενθυμίσει ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει τη ζωή σας.
Ας εξετάσουμε συλλογικά πώς αναπτύσσεται στην πραγματικότητα ο καρκίνος του μαστού, πώς εκδηλώνεται, πώς να τον προλάβετε και πώς να διασφαλίσετε ότι ανιχνεύεται έγκαιρα.
Ο Ροζ Οκτώβριος και η σημασία του
Το μήνυμα του Ροζ Οκτωβρίου είναι σαφές. Αυτός ο μήνας, γνωστός και ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού, εφιστά ετησίως την προσοχή σε μια ασθένεια υπεύθυνη για έναν στους έξι θανάτους μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως. Αντιπροσωπεύει επίσης έως και το 25% όλων των νέων διαγνώσεων καρκίνου στις γυναίκες ετησίως. [1,8]
Ενώ συσχετίζουμε τον καρκίνο του μαστού με τις γυναίκες, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι επηρεάζει επίσης τους άνδρες. Παρόλο που αντιπροσωπεύουν μόνο το 0,5% – 1% των περιπτώσεων, είναι πολύ σημαντικό να έχουν πληροφορίες για την πρόληψη. Επομένως, ο Ροζ Οκτώβριος δεν πρέπει να θεωρείται ότι είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στις γυναίκες. [1,8]
Ιστορία του Ροζ Οκτωβρίου
Η ιστορία της πρωτοβουλίας ξεκίνησε το 1985 όταν η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, μαζί με την Imperial Chemical Industries, καθιέρωσε τον Μήνα Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού. Στόχος τους ήταν να ενθαρρύνουν τις γυναίκες να υποβάλλονται σε τακτικές μαστογραφίες και έτσι να υποστηρίξουν την έγκαιρη διάγνωση. [1,3]
Η συμβολική ροζ κορδέλα έχει τη δική της ιστορία. Το 1991, η ακτιβίστρια Charlotte Haley άρχισε να φτιάχνει και να διανέμει κορδέλες χρώματος ροδάκινου για να επιστήσει την προσοχή στη χρόνια έλλειψη χρηματοδότησης για την πρόληψη του καρκίνου. Ωστόσο, όταν μεγάλες εταιρείες παρατήρησαν την ιδέα της, άλλαξαν το χρώμα σε ροζ, και η καμπάνια έγινε παγκόσμιο φαινόμενο. Σήμερα, η ροζ κορδέλα είναι ένα διεθνές σύμβολο ελπίδας, αποφασιστικότητας και αλληλεγγύης. [11]
Τι είναι ο καρκίνος του μαστού και ποιος κινδυνεύει;
Ο καρκίνος του μαστού εμφανίζεται όταν τα κύτταρα στον μαστό αναπτύσσονται εκτός ελέγχου και αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα. Αυτή η διαδικασία συνήθως ξεκινά στους γαλακτοφόρους πόρους ή τους γαλακτοφόρους αδένες. Ο σχηματισμός που προκύπτει, ένας όγκος, μπορεί να είναι μη καρκινικός (καλοήθης) ή καρκινικός (κακοήθης). Οι καλοήθεις όγκοι δεν είναι καρκινικοί. Ωστόσο, οι κακοήθεις μπορούν να κάνουν μετάσταση, που σημαίνει ότι μπορούν να εξαπλωθούν μέσω του αίματος και του λεμφικού συστήματος σε άλλα μέρη του σώματος. Η ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού μπορεί να διαρκέσει μήνες έως χρόνια, συχνά χωρίς αρχικά συμπτώματα. [22]
Ο καρκίνος του μαστού εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες άνω των πενήντα, αλλά δεν πρέπει να παραβλέπονται οι νεότερες γυναίκες. Σε γυναίκες κάτω των σαράντα, αυτή η ασθένεια είναι λιγότερο συχνή, αλλά εάν εμφανιστεί, μπορεί να είναι πιο επιθετική. Ένας από τους λόγους είναι ότι συχνά ανιχνεύεται αργότερα σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, καθώς τα συμπτώματα παραβλέπονται και δεν πραγματοποιούνται τακτικές μαστογραφίες. [10]
Συμπτώματα του καρκίνου του μαστού
Καθώς ο καρκίνος του μαστού μπορεί να μην εκδηλώνεται καθόλου στα πρώιμα στάδια ή τα συμπτώματα μπορεί να παραβλεφθούν εύκολα, η τακτική αυτοεξέταση του μαστού και οι προληπτικοί έλεγχοι είναι κρίσιμοι.
Προσέξτε αυτά τα πιο συχνά συμπτώματα:
- Ένα εξόγκωμα ή πάχυνση του ιστού στον μαστό ή τη μασχάλη. Μια συχνή παρανόηση είναι ότι ένα καρκινικό εξόγκωμα πρέπει να πονάει· ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, ισχύει το αντίθετο.
- Αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα ή την εμφάνιση του μαστού.
- Αλλαγές στο δέρμα του μαστού, όπως ερυθρότητα, βαθουλώματα που μοιάζουν με φλούδα πορτοκαλιού ή απολέπιση.
- Αλλαγές στη θηλή, όπως εισολκή ή έκκριση. [13]
Ίσως αναρωτιέστε εάν ο πόνος στον μαστό, το τσίμπημα ή η φαγούρα είναι σύμπτωμα καρκίνου. Ευτυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές είναι καλοήθεις αλλαγές που συχνά σχετίζονται με ορμονικές διακυμάνσεις. Μπορεί επίσης να βιώνετε τακτικά πόνο ή ευαισθησία στον μαστό ως μέρος του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (PMS). Παρ’ όλα αυτά, εάν παρατηρήσετε οποιαδήποτε ασυνήθιστα ή επίμονα συμπτώματα, είναι πάντα καλύτερο να εξεταστείτε.
Μπορεί να σας ενδιαφέρουν, επίσης, αυτά τα προϊόντα:
Θεραπεία του καρκίνου του μαστού
Η επιτυχία της θεραπείας εξαρτάται από το πόσο νωρίς ανιχνεύεται η ασθένεια. Χάρη στην πρόοδο της ιατρικής, ο καρκίνος του μαστού είναι πλέον πολύ θεραπεύσιμος.
Το πλάνο θεραπείας είναι πάντα εξατομικευμένο και εξαρτάται από τον τύπο και το στάδιο της ασθένειας. Συνηθέστερα, χρησιμοποιείται ένας συνδυασμός διαφόρων μεθόδων:
- Χειρουργική επέμβαση – αφαίρεση του ίδιου του όγκου ή ολόκληρου του μαστού
- Χημειοθεραπεία – χορήγηση φαρμάκων που καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα
- Ακτινοθεραπεία – θεραπεία με ακτινοβολία που στοχεύει στην καταστροφή τυχόν εναπομεινάντων κυττάρων μετά τη χειρουργική επέμβαση
Αυτές οι μέθοδοι συχνά συμπληρώνονται από στοχευμένη ή ορμονική θεραπεία, η οποία επιτίθεται σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του όγκου. [14]
Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη
Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι απλώς θέμα τύχης. Αν και σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια την αιτία, πολλοί παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξής του. Κάποιους δεν μπορούμε να τους επηρεάσουμε, ενώ άλλοι είναι εντελώς υπό τον έλεγχό μας. Ας τους εξετάσουμε πιο προσεκτικά.
Παράγοντες που δεν μπορείτε να επηρεάσετε
1. Φύλο
Το να είστε γυναίκα είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Σχεδόν το 99% όλων των περιπτώσεων εμφανίζεται σε γυναίκες, αν και, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, επηρεάζει επίσης τους άνδρες. [8]
2. Ηλικία
Η ηλικία είναι ο δεύτερος σημαντικότερος παράγοντας, καθώς ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού αυξάνεται δραματικά με την ηλικία. Οι περισσότερες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται σε γυναίκες άνω των πενήντα. [12]
3. Έμμηνος κύκλος
Ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού επηρεάζεται επίσης από τον αριθμό των έμμηνων κύκλων που βιώνει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια της ζωής της. Οι γυναίκες που έχουν υψηλότερο κίνδυνο είναι εκείνες που:
- δεν έχουν κάνει παιδιά,
- είχαν την πρώτη τους εγκυμοσύνη μετά την ηλικία των 30 ετών,
- είχαν την πρώτη τους έμμηνο ρύση πριν την ηλικία των 12 ετών,
- είχαν εμμηνόπαυση μετά την ηλικία των 55 ετών.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν τον συνολικό αριθμό των έμμηνων κύκλων στη ζωή μιας γυναίκας. [9]
4. Οικογενειακό ιστορικό και γενετική
Εάν έχει εμφανιστεί καρκίνος του μαστού ή των ωοθηκών σε στενό συγγενή σας, ο κίνδυνος να αναπτύξετε την ασθένεια αυξάνεται επίσης. Αυτό συμβαίνει επειδή, ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του μαστού δεν είναι κληρονομικές, κάποιες προκαλούνται από γονιδιακές μεταλλάξεις που κληρονομούνται στις οικογένειες.
Οι πιο γνωστές είναι οι μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1, BRCA2, και PALB-2, που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών. Επομένως, είναι σημαντικό να γνωρίζετε το οικογενειακό σας ιστορικό, και εάν έχει εμφανιστεί τέτοια ασθένεια στην οικογένειά σας, να συμβουλευτείτε έναν γιατρό. [8,17]
5. Πυκνότητα του μαστικού ιστού
Γνωρίζατε ότι ο μαστικός ιστός μπορεί να έχει διαφορετικές πυκνότητες, και αυτό επηρεάζει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού; Οι μαστοί σας αποτελούνται από αδενικό, ινώδη και λιπώδη ιστό. Εάν έχετε πυκνό μαστικό ιστό, σημαίνει ότι έχετε περισσότερους αδένες και ινώδη ιστό και λιγότερο λίπος στους μαστούς σας. Αυτή η κατάσταση δεν είναι μόνο ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου αλλά μπορεί επίσης να καταστήσει δυσκολότερη την ανίχνευση όγκων με μαστογραφία. [4]
Πώς μπορείτε να μάθετε εάν έχετε πυκνό ιστό; Μόνο μια μαστογραφική εξέταση θα σας δώσει μια σαφή απάντηση. Με βάση τα αποτελέσματα, ο γιατρός σας θα σας πει εάν ανήκετε στην κατηγορία του πυκνού ιστού. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να συστήσει πρόσθετες εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα μαστού. Παρ’ όλα αυτά, είναι σημαντικό να συνεχίσετε να παρακολουθείτε επιμελώς τις μαστογραφίες. Οι γυναίκες που δεν είναι ακόμη επιλέξιμες για τακτικό προληπτικό έλεγχο μπορούν να συμβουλευτούν έναν γυναικολόγο σχετικά με την πυκνότητα του μαστικού ιστού. [4]
6. Έκθεση σε ακτινοβολία
Παρόλο που πολλές σημαντικές εξετάσεις απαιτούν ακτινοβολία (π.χ., ακτινογραφίες, αξονικές τομογραφίες), είναι καλό να γνωρίζετε ότι η ιονίζουσα ακτινοβολία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε μεμονωμένη έκθεση σε ακτινοβολία προκαλεί αυτόματα καρκίνο. Το κλειδί είναι σε ποιο στάδιο της ζωής και σε ποιες δόσεις εκτίθεται ένα άτομο.
Αυξημένος κίνδυνος έχει αποδειχθεί, ιδιαίτερα με επαναλαμβανόμενη και ισχυρή έκθεση σε ακτινοβολία. Για παράδειγμα, μελέτες έχουν δείξει ότι κορίτσια και νεαρές γυναίκες που υποβλήθηκαν σε συχνές ακτινογραφίες θώρακος (κατά μέσο όρο τουλάχιστον 24 φορές), για παράδειγμα λόγω θεραπείας σκολίωσης ή φυματίωσης, είχαν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Αυτό εκδηλώθηκε 15 έως 50 χρόνια μετά την έκθεση. [5]
Είναι επομένως σημαντικό οι γιατροί να χρησιμοποιούν εξετάσεις που περιλαμβάνουν ιονίζουσα ακτινοβολία μόνο στις απαραίτητες περιπτώσεις. Ωστόσο, εάν μια εξέταση είναι πραγματικά απαραίτητη, το όφελός της είναι, φυσικά, υψηλότερο από τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε μερικά χρόνια. [5]
Παράγοντες που μπορείτε να επηρεάσετε
1. Κατανάλωση αλκοόλ
Το αλκοόλ είναι ένας από τους κύριους παράγοντες κινδύνου που μπορείτε να επηρεάσετε. Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι ακόμη και μια μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Το αλκοόλ αυξάνει τα επίπεδα των οιστρογόνων, μιας ορμόνης που μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Επιπλέον, το αλκοόλ μετατρέπεται στο σώμα σε καρκινογόνες ουσίες που βλάπτουν το DNA. Επομένως, η καλύτερη πρόληψη είναι να περιορίσετε την κατανάλωση αλκοόλ στο ελάχιστο. [2,7]
2. Κάπνισμα
Το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, όχι μόνο αν καπνίζετε ενεργά αλλά και αν εισπνέετε παθητικά τον καπνό. Πολλές ουσίες στον καπνό του τσιγάρου είναι καρκινογόνες και μπορούν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στο DNA των κυττάρων του μαστικού ιστού. Αυτές οι τοξίνες εξασθενούν επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, καθιστώντας δυσκολότερη την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων.
Μία εκτενής μελέτη σε περισσότερες από 80.000 γυναίκες διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος αυξήθηκε κατά 16% στους ενεργούς καπνιστές. Οι γυναίκες που άρχισαν το κάπνισμα σε νεαρή ηλικία διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Εάν ήδη καπνίζετε, η διακοπή το συντομότερο δυνατό είναι μία από τις καλύτερες αποφάσεις για την υγεία σας. [6]
3. Υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία
Το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία είναι μεταξύ των κύριων παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση. Το υπερβολικό σωματικό λίπος μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα των οιστρογόνων, μιας ορμόνης που προωθεί την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. [18]
Ωστόσο, ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες γυναίκες. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παχυσαρκία συνδέεται επίσης με υψηλότερο κίνδυνο πιο επιθετικών τύπων καρκίνου του μαστού πριν την εμμηνόπαυση. Στις παχύσαρκες γυναίκες, ο κίνδυνος ανάπτυξης αυτών των τύπων καρκίνου ήταν 43% έως 80% υψηλότερος σε σύγκριση με τις γυναίκες υγιούς βάρους. [5]
4. Ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση
Παρόλο που η επίδραση των τεχνητά χορηγούμενων ορμονών στον κίνδυνο καρκίνου του μαστού εξακολουθεί να ερευνάται, γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικό να είμαστε προσεκτικοί. Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης, που χρησιμοποιείται από γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, ειδικά εάν συνδυάζει οιστρογόνα και προγεστερόνη. Αντιθέτως, τα οιστρογόνα μόνα τους δεν αυξάνουν αυτόν τον κίνδυνο. [5,15]
Όσον αφορά τα αντισυλληπτικά χάπια, οι μελέτες υποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται κατά τη διάρκεια της χρήσης τους. Ωστόσο, μετά τη διακοπή, σταδιακά επιστρέφει στο φυσιολογικό. Μια πρόσφατη εκτενής μελέτη στη Δανία έδειξε ότι η ορμονική αντισύλληψη αύξησε τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά μέσο όρο 20%. [5]
5. Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
Εάν ακολουθείτε καθιστικό τρόπο ζωής και δεν είστε σωματικά δραστήριοι, εκθέτετε τον εαυτό σας σε υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού. Ο μηχανισμός είναι παρόμοιος με αυτόν της παχυσαρκίας. Η τακτική άσκηση βοηθά στη ρύθμιση των επιπέδων των ορμονών όπως τα οιστρογόνα και η ινσουλίνη. Η περίσσεια τους μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Η σωματική δραστηριότητα ενισχύει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα και μειώνει τις φλεγμονώδεις διεργασίες στο σώμα, που είναι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αυτής της ασθένειας. [19]
6. Διατροφή
Ενώ δεν υπάρχει κάποια θαυματουργή τροφή που μπορεί να αποτρέψει τον καρκίνο του μαστού, αυτό που τρώτε είναι ένας από τους παράγοντες κινδύνου. Μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ζάχαρη, και κόκκινο κρέας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της νόσου. Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν στην παχυσαρκία και τις φλεγμονώδεις διεργασίες που σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού.
Πρόληψη του καρκίνου του μαστού μέσω αυτοεξέτασης και προσυμπτωματικού ελέγχου
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική για τον καρκίνο του μαστού. Χάρη στις σύγχρονες εξετάσεις, έχετε στη διάθεσή σας αποτελεσματικά εργαλεία για να τον εντοπίσετε στα πρώιμα στάδια, όταν η πιθανότητα θεραπείας είναι υψηλότερη. Επιπλέον, μπορείτε να κάνετε πολλά για τον εαυτό σας στο σπίτι μέσω της αυτοεξέτασης. Η βάση της έγκαιρης διάγνωσης είναι ένας συνδυασμός τριών μεθόδων: αυτοεξέταση, υπερηχογράφημα, και μαστογραφία.
Αυτοεξέταση μαστού
Η αυτοεξέταση μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά είναι μια εξαιρετικά σημαντική μέθοδος μέσω της οποίας μπορείτε να παρατηρήσετε έγκαιρα οποιεσδήποτε αλλαγές. Συνιστάται να την πραγματοποιείτε μία φορά το μήνα, ιδανικά 2 – 3 ημέρες μετά την έναρξη της εμμηνόρροιας.
Κατά την εμμηνόπαυση, μπορείτε να επιλέξετε οποιαδήποτε ημέρα του μήνα. Η αυτοεξέταση περιλαμβάνει οπτική επιθεώρηση μπροστά στον καθρέφτη και ψηλάφηση (όρθια ή ξαπλωμένη). Είναι σημαντικό να σημειώνετε όχι μόνο τους όγκους στο στήθος αλλά και οποιεσδήποτε αλλαγές στο σχήμα, το μέγεθος, το χρώμα του δέρματος ή την έκκριση από τη θηλή, για παράδειγμα.
Διαδικασία αυτοεξέτασης μαστού
- Εξετάστε τον εαυτό σας μία φορά το μήνα, δύο έως τρεις ημέρες μετά το τέλος της εμμηνόρροιας. Κατά την εμμηνόπαυση, μπορείτε να επιλέξετε οποιαδήποτε ημέρα – επιλέξτε μία ημέρα το μήνα και τηρήστε την με συνέπεια.
- Σταθείτε μπροστά στον καθρέφτη και επιθεωρήστε σχολαστικά το στήθος σας.
- Παρατηρήστε εάν έχουν εμφανιστεί ασυνήθιστοι όγκοι στο στήθος σας.
- Μην παραβλέπετε τις αλλαγές χρώματος ή τη διαφορετική υφή του δέρματος.
- Επίσης, εστιάστε στις θηλές και το χρώμα, το σχήμα τους, ή οποιαδήποτε έκκριση.
- Πριν την ψηλάφηση, εφαρμόστε κρέμα ή λάδι στα δάχτυλά σας· η εξέταση θα είναι πιο άνετη.
- Ψηλαφήστε τη μασχάλη σας και σημειώστε την παρουσία όγκων και ανωμαλιών.
- Ψηλαφήστε επιμελώς το στήθος σας. Ξεκινήστε με κινήσεις πάνω-κάτω σε όλη την περιοχή του στήθους.
- Στη συνέχεια, μετακινήστε τα δάχτυλά σας από το κέντρο προς τα έξω, επίσης σε όλη την περιοχή.
- Τέλος, ελέγξτε και τα δύο στήθη χρησιμοποιώντας κυκλικές κινήσεις.
Μαστογραφία
Η μαστογραφία είναι μια ακτινογραφική εξέταση των μαστών που μπορεί να εντοπίσει αλλαγές που δεν είναι ψηλαφητές. Χάρη στη χαμηλή ακτινοβολία, η εξέταση είναι ασφαλής και αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα ενός οργανωμένου προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος ή οι υγειονομικοί φορείς καλούν ενεργά τις γυναίκες για δωρεάν εξέταση.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού συνιστάται από τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λειτουργεί στα περισσότερα κράτη μέλη. Αν και πρόσφατα συνιστούνταν για γυναίκες ηλικίας από 50 έως 69 ετών, οι τελευταίες κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μιλούν για την επέκτασή του στην ηλικιακή ομάδα 45 έως 74 ετών. Πολλές χώρες, όπως η Σλοβακία, η Τσεχία, η Αυστρία ή η Πολωνία, ακολουθούν ήδη αυτές τις συστάσεις και καλούν τις γυναίκες για προσυμπτωματικό έλεγχο από την ηλικία των 45 ετών.
Θα πρέπει να υποβάλλεστε σε αυτή την εξέταση κάθε δύο χρόνια. Εάν ο κίνδυνος καρκίνου είναι υψηλότερος, μπορεί να πραγματοποιείται συχνότερα. Παρομοίως, οι γυναίκες άνω των 40 ετών μπορούν επίσης να την υποβληθούν εάν ο κίνδυνος είναι υψηλότερος. [16]
Υπερηχογραφική εξέταση
Η υπερηχογραφική εξέταση δεν αποτελεί μέρος του προσυμπτωματικού ελέγχου. Χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα για τη διευκρίνιση των ευρημάτων της μαστογραφίας ή σε γυναίκες με πυκνό μαστικό ιστό.
Χρησιμοποιείται επίσης ως προληπτική διαγνωστική εξέταση σε νεότερες γυναίκες που δεν υποβάλλονται ακόμη τακτικά σε μαστογραφία. Εάν επιθυμείτε να υποβάλλεστε τακτικά σε υπερηχογραφική εξέταση, ο γιατρός σας μπορεί να τη συστήσει, ή μπορείτε να τη ζητήσετε εσείς. Αξίζει να κάνετε υπέρηχο εάν έχετε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, αλλά και για να βεβαιωθείτε ότι όλα είναι καλά με το στήθος σας. [21]
Μπορεί ο καρκίνος του μαστού να προληφθεί με αλλαγές στον τρόπο ζωής;
Εάν θέλετε να κάνετε τα πάντα για να αποφύγετε αυτή τη δυσάρεστη διάγνωση, δεν αρκεί να εξετάζετε τον εαυτό σας μία φορά το μήνα, ούτε να επισκέπτεστε τον γιατρό μία φορά κάθε δύο χρόνια. Είναι σημαντικό να εργάζεστε για αυτό όλο το χρόνο. Παρόλο που δεν μπορείτε να επηρεάσετε τα πάντα, έχετε στη διάθεσή σας ισχυρά εργαλεία που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο αυτής της ασθένειας, να τον μετριάσουν ή να τον καθυστερήσουν. Ποια είναι αυτά; [15]
1. Διατηρήστε ένα υγιές σωματικό βάρος
Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους είναι μεταξύ των σημαντικότερων προληπτικών μέτρων. Γιατί είναι τόσο σημαντικό; Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το υπερβολικό σωματικό λίπος, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αυξάνει το επίπεδο της ορμόνης οιστρογόνου, που σχετίζεται με την ανάπτυξη όγκων.
Φυσικά, δεν υπάρχει καθολική συνταγή για τη διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Είναι σημαντικό να βρείτε έναν συνδυασμό διατροφής και άσκησης που είναι βιώσιμος για εσάς και στον οποίο μπορείτε να προσκολληθείτε μακροπρόθεσμα. Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το πώς να το κάνετε αυτό στα άλλα άρθρα μας. [5,15]
- Εάν χρειάζεται να χάσετε βάρος, οι 10 Συμβουλές για να Χάσετε Βάρος Ευκολότερα και να Μπείτε σε Φόρμα μπορούν να σας βοηθήσουν.
- Μπορείτε να βρείτε έναν οδηγό για υγιεινή απώλεια βάρους στο άρθρο Βασικά Στοιχεία Απλής Απώλειας Βάρους: Θα Εκπλαγείτε με το Τι Είναι Πραγματικά Σημαντικό
2. Ασκηθείτε τακτικά
Η σωματική δραστηριότητα κατέχει επίσης τιμητική θέση στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία συνιστά να αφιερώνετε τουλάχιστον 150 – 300 λεπτά την εβδομάδα σε δραστηριότητα μέτριας έντασης ή 75 – 150 λεπτά σε έντονη δραστηριότητα.
- Οι δραστηριότητες μέτριας έντασης περιλαμβάνουν οτιδήποτε σας κάνει ελαφρώς λαχανιασμένους, όπως το γρήγορο περπάτημα.
- Κατά τη διάρκεια έντονης δραστηριότητας, ο καρδιακός σας ρυθμός θα αυξηθεί σημαντικά, θα λαχανιάσετε και θα ιδρώσετε. [15]
Ωστόσο, αυτές οι συστάσεις είναι πρακτικά το απαραίτητο ελάχιστο. Θα κάνετε καλά εάν αποκτήσετε ακόμη περισσότερη σωματική δραστηριότητα. Βεβαιωθείτε ότι κινείστε με κάποιο τρόπο κάθε μέρα. Η βάση είναι το απλό περπάτημα, και προσθέστε αθλητικές δραστηριότητες ανάλογα με το τι σας ευχαριστεί. Ιδανικά, συνδυάστε την προπόνηση δύναμης με αερόβια άσκηση (γρήγορο περπάτημα, τρέξιμο, ποδηλασία, κολύμβηση, κλπ.).
- Εάν γυμνάζεστε στο σπίτι, μπορούμε να σας συμβουλεύσουμε πώς να δημιουργήσετε ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα προπόνησης στο σπίτι.
- Εάν προτιμάτε να πηγαίνετε στο γυμναστήριο, θα σας συμβουλεύσουμε για τον σχεδιασμό των προπονήσεών σας στο άρθρο Πώς να Δημιουργήσετε ένα Ποιοτικό Πρόγραμμα Προπόνησης στο Γυμναστήριο;
- Δεν είναι πάντα δυνατό να αφιερώσετε χρόνο για προπόνηση, οπότε σίγουρα θα εκτιμήσετε τις 10 Συμβουλές για το Πώς να Παραμείνετε Δραστήριοι Όταν Δεν Έχετε Χρόνο να Πάτε στο Γυμναστήριο
3. Θηλάστε το παιδί σας
Οι περισσότεροι από εσάς γνωρίζετε ότι ο θηλασμός είναι ωφέλιμος για το παιδί, αλλά γνωρίζατε ότι έχει επίσης θετική επίδραση στην υγεία σας; Ο θηλασμός μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου καρκίνου του μαστού, ειδικά αν θηλάζετε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, ο συνολικός αριθμός των εμμηνορρυσιακών κύκλων μειώνεται, ελαχιστοποιώντας έτσι την έκθεση στα οιστρογόνα, τα οποία μπορούν να προωθήσουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Οι επιστήμονες πιστεύουν μάλιστα ότι τα κύτταρα στον ιστό του μαστού αλλάζουν κατά τη διάρκεια του θηλασμού και γίνονται πιο ανθεκτικά στην ανάπτυξη καρκίνου. [15,20]
4. Περιορίστε το αλκοόλ και το κάπνισμα
Και σε αυτή την περίπτωση, ισχύει ότι η ασφαλέστερη ποσότητα αλκοόλ είναι η μηδενική δόση. Επομένως, για την πρόληψη του καρκίνου, είναι ιδανικό να περιορίσετε εντελώς το αλκοόλ. [15]
Ο ίδιος κανόνας ισχύει και για το κάπνισμα. Ο κίνδυνος αυξάνεται με τη διάρκεια του καπνίσματος και τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζετε. Επομένως, η καλύτερη πρόληψη είναι να μην αρχίσετε το κάπνισμα, και αν ήδη καπνίζετε, να το κόψετε το συντομότερο δυνατό. Αυτοί οι κανόνες ισχύουν επίσης για το παθητικό κάπνισμα (εισπνοή καπνού από το τσιγάρο άλλου καπνιστή), το οποίο είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγετε.
5. Τρώτε σωστά
Οι επιστήμονες ερευνούν εντατικά τη σχέση μεταξύ διατροφής και καρκίνου του μαστού. Παρόλο που δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι κάποια συγκεκριμένη τροφή θα λειτουργούσε ως προστασία κατά του καρκίνου, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν συνδέσεις μεταξύ του κινδύνου της ασθένειας και του τι τρώμε. Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και φυτικές ίνες, είναι καθοριστική για τη διατήρηση της συνολικής υγείας. Αυτός είναι ένας σημαντικός πυλώνας στην οικοδόμηση ενός δυνατού και ανθεκτικού σώματος που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της ασθένειας. [15]
Αντί να εστιάζετε σε θαυματουργές υπερτροφές, επικεντρωθείτε σε μια μακροπρόθεσμη αλλαγή τρόπου ζωής. Μπορείτε να βρείτε περισσότερα για το πώς να οργανώσετε σωστά τη διατροφή σας στα άλλα μας άρθρα.
- Μπορείτε να μάθετε πώς να συνθέσετε σωστά μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή στο άρθρο Τι Είναι η Υγιεινή Διατροφή και Πώς να Μάθετε να Τρώτε Υγιεινά;
- Εξατομικευμένο πλάνο γευμάτων: πλήρης οδηγός για τον σχεδιασμό της διατροφής σας με βάση τις θερμίδες και τα μακροθρεπτικά συστατικά
Πώς μπορείτε να συμμετέχετε;
Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού είναι κάτι περισσότερο από ένα σύμβολο. Δίνει στον καθένα μας την ευκαιρία να προσφέρει βοήθεια και να βοηθήσει στην διάδοση της ευαισθητοποίησης περαιτέρω. Η πρόληψη είναι στα χέρια μας, αλλά εξίσου σημαντική είναι η υποστήριξη και η αλληλεγγύη προς τους άλλους. Πώς μπορείτε εσείς οι ίδιοι να υποστηρίξετε τον Ροζ Οκτώβριο;
Διαδώστε την ευαισθητοποίηση
Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους να βοηθήσετε είναι διαδίδοντας πληροφορίες. Μιλήστε για την πρόληψη, την αυτοεξέταση και τη σημασία των προληπτικών εξετάσεων με τις φίλες σας, τις μητέρες, τις αδελφές και τις συναδέλφους σας. Μοιραστείτε σχετικά και επαληθευμένα άρθρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Χάρη σε εσάς, αυτό το σημαντικό μήνυμα θα φτάσει σε μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων.
Φορέστε μια Ροζ κορδέλα
Φορώντας μια ροζ κορδέλα, δείχνετε συμβολικά ότι ενδιαφέρεστε για την υγεία των άλλων. Είναι μια απλή αλλά ισχυρή έκφραση αλληλεγγύης με όσους παλεύουν με τον καρκίνο, και μια υπενθύμιση για τους άλλους να φροντίζουν την υγεία τους.
Συμμετέχετε σε εκδηλώσεις
Τον Οκτώβριο, διοργανώνονται πολλές φιλανθρωπικές εκδηλώσεις παγκοσμίως, όπως αγώνες δρόμου, περίπατοι ή διαλέξεις. Μάθετε αν διοργανώνεται μια τέτοια εκδήλωση στην περιοχή σας και υποστηρίξτε έναν καλό σκοπό με τη συμμετοχή σας.
Οικονομική υποστήριξη
Εάν έχετε τη δυνατότητα, μπορείτε να συνεισφέρετε ένα χρηματικό ποσό στην έρευνα και τη βοήθεια των ασθενών. Η οικονομική υποστήριξη επιτρέπει σε πιστοποιημένους οργανισμούς να παρέχουν ψυχολογική και πρακτική βοήθεια, καθώς και να επενδύουν σε περαιτέρω έρευνα που οδηγεί σε νέες μεθόδους θεραπείας.
Γίνετε υποστηρικτής
Εάν γνωρίζετε κάποιον στο περιβάλλον σας που παλεύει με τον καρκίνο του μαστού, προσφέρετέ του βοήθεια. Είτε πρόκειται για μια διαδρομή σε μια εξέταση, το μαγείρεμα ενός γεύματος, είτε απλά την υπομονετική ακρόαση των προβλημάτων τους, η υποστήριξή σας μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στη σωματική και ψυχολογική ευεξία του ασθενούς.
Τι πρέπει να κρατήσετε από αυτό;
Μετά την ανάγνωση αυτού του άρθρου, ίσως αποκτήσετε την εντύπωση ότι ο καρκίνος του μαστού παραμονεύει σε κάθε γωνία. Παρόλο που δεν μπορείτε να επηρεάσετε παράγοντες κινδύνου όπως η γενετική, η ηλικία ή το φύλο, έχετε ισχυρά εργαλεία πρόληψης στα χέρια σας. Η τακτική αυτοεξέταση και ο προληπτικός έλεγχος είναι τα καλύτερα όπλα σας. Μην ξεχνάτε ότι η έγκαιρη ανίχνευση είναι το κλειδί για την επιτυχή θεραπεία.
Εξίσου σημαντικές είναι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής. Κάθε βήμα που κάνετε προς μια πιο υγιεινή διατροφή, τακτική άσκηση και περιορισμό του αλκοόλ ή του καπνίσματος μετράει. Και αν γνωρίζετε κάποιον που παλεύει με την ασθένεια, γίνετε υποστηρικτής του. Ο καθένας από εμάς μπορεί να συμβάλει στη διάδοση της ευαισθητοποίησης. Ας δείξουμε συλλογικά ότι ο Ροζ Οκτώβριος είναι κάτι περισσότερο από ένα σύμβολο. Είναι μια υπενθύμιση ότι η υγεία μας είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που έχουμε.
Μπορείτε να αρχίσετε να διαδίδετε την ευαισθητοποίηση αμέσως τώρα μοιράζοντας αυτό το άρθρο με τους φίλους και γνωστούς σας.
[1] ADMINISTRATOR Pink October: Breast Cancer Awareness Month. – http://www.emro.who.int/fr/media/actualites/pink-october-breast-cancer-awareness-month.html
[2] CDC Alcohol and Cancer. – https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html
[3] KUMAR, R. et al. Year-round breast cancer awareness: Empowering young women in the fight against breast cancer. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10793816/
[4] LYNGE, E. et al. Breast density and risk of breast cancer. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10091988/
[5] SAUTER, E.R. Breast Cancer Prevention: Current Approaches and Future Directions. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5939980/
[6] SWEET, J. Can Smoking Cause Breast Cancer? BCRF Weighs In – https://www.bcrf.org/about-breast-cancer/smoking-breast-cancer-risk/
[7] Alcohol and Cancer Risk Fact Sheet - NCI – https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/alcohol/alcohol-fact-sheet
[8] WHO Breast cancer. – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
[9] WCRF – https://www.wcrf.org/preventing-cancer/cancer-types/breast-cancer/
[10] Breast Cancer Facts & Stats 2025 - Incidence, Age, Survival, & More. – https://www.nationalbreastcancer.org/breast-cancer-facts/
[11] Breast Cancer Ribbon – https://www.nationalbreastcancer.org/breast-cancer-ribbon/
[12] Breast Cancer Risk Factors You Can’t Change. – https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/risk-and-prevention/breast-cancer-risk-factors-you-cannot-change.html
[13] Breast Cancer Signs and Symptoms. – ttps://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html
[14] Breast Cancer Treatment - NCI. – https://www.cancer.gov/types/breast/patient/breast-treatment-pdq
[15] Can I Lower My Risk of Breast Cancer? – https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/risk-and-prevention/can-i-lower-my-risk.html
[16] European guidelines on breast cancer screening and diagnosis | European Commission Initiative on Breast and Colorectal cancer. – https://cancer-screening-and-care.jrc.ec.europa.eu/en/ecibc/european-breast-cancer-guidelines?topic=63&usertype=60&filter_1=80&filter_2=79&updatef2=0
[17] Family history of breast cancer and inherited genes | Cancer Research UK. – https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/risks-causes/family-history-and-inherited-genes
[18] Obesity and Cancer Fact Sheet - NCI. – https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/obesity/obesity-fact-sheet
[19] Physical Activity and Cancer Fact Sheet - NCI. – https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/obesity/physical-activity-fact-sheet
[20] Reproductive History and Cancer Risk - NCI. – https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/hormones/reproductive-history-fact-sheet
[21] Ultrasound. – https://www.nationalbreastcancer.org/breast-ultrasound/
[22] What Is Breast Cancer? – https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/about/what-is-breast-cancer.html
Προσθέστε ένα σχόλιο