Πίνακας Περιεχομένων
“Δεν υπάρχουν χάπια για να χάσω κιλά;” Πιθανόν να έχετε σκεφτεί κάτι παρόμοιο όταν προσπαθείτε να χάσετε βάρος. Ίσως γοητευτήκατε ακόμη περισσότερο από την ιδέα αυτής της απλής λύσης όταν μάθατε πρόσφατα ότι διασημότητες όπως ο Elon Musk πέτυχαν γρήγορα το επιθυμητό αποτέλεσμα χάρη στα θαύματα που κρύβονται πίσω από το Ozempic και το Wegovy.
Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους, γνωστά και ως φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, άφησαν γρήγορα το στίγμα τους στον κόσμο, προσφέροντας σε πολλούς μια αχτίδα ελπίδας. Εξάλλου, η ιδέα του να παίρνετε απλώς ένα χάπι απώλειας βάρους με το πρωινό για να γίνετε αδύνατοι και γυμνασμένοι αβίαστα φαίνεται δελεαστική, ειδικά όταν το ίδιο το Hollywood δηλώνει ότι θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως όπλο κατά της επιδημίας παχυσαρκίας. Αλλά είναι όντως τόσο απλό ή υπάρχει μεγαλύτερη πολυπλοκότητα σε αυτά τα φάρμακα; [8,16]
Αυτό το άρθρο θα καλύψει τα ακόλουθα φάρμακα απώλειας βάρους:
Γιατί τα φάρμακα για την απώλεια βάρους είναι τόσο φλέγον θέμα;
Ποιος δεν θα έμπαινε στον πειρασμό να χάσει βάρος εύκολα και γρήγορα; Η αλλαγή της διατροφής, των συνηθειών άσκησης και του συνολικού τρόπου ζωής είναι αρκετά δύσκολη και συχνά καταλήγει σε αποτυχία. Όπως είναι κατανοητό, αγκαλιάζουμε πρόθυμα οτιδήποτε μπορεί να απλοποιήσει την απώλεια βάρους.
Πολλοί άνθρωποι φαντάζονται τα φάρμακα για την απώλεια βάρους ως μια γρήγορη λύση προς το επιθυμητό αποτέλεσμα. Οι αναφορές των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ιδίως όταν αποδίδουν την επιτυχία της απώλειας βάρους σε διασημότητες όπως η Oprah Winfrey ή η Sharon Osbourne, συχνά ενισχύουν αυτή την ιδέα. Η αποτελεσματικότητά τους είναι προφανής και γι’ αυτό τόσοι άνθρωποι πιστεύουν ότι υπάρχει επιτέλους κάτι που θα τους βγάλει από τον ατελείωτο κύκλο της δίαιτας και των yo-yo effects. [20,25,26]
Αυτά τα φάρμακα γίνονται ακόμη πιο ελκυστικά όταν γίνεται γνωστό ότι οι γιατροί τα συνταγογραφούν για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Φυσικά, μπορεί να υποθέσετε ότι αν βοηθούν στην παχυσαρκία, θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα και για εσάς.
Πώς λειτουργούν τα φάρμακα απώλειας βάρους;
Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους δεν είναι απλώς ένα τέχνασμα. Εξάλλου, οι ειδικοί της παχυσαρκίας τα συνταγογραφούν συνήθως σε ασθενείς με παχυσαρκία που χρειάζονται βοήθεια για την απώλεια βάρους. Αυτά τα φάρμακα προορίζονται πρωτίστως γι’ αυτούς.
Στα χάπια απώλειας βάρους, υπάρχουν ενεργά συστατικά που μπορούν να επηρεάσουν διάφορες φυσιολογικές διεργασίες στο σώμα μας και πραγματικά βοηθούν στην απώλεια βάρους. Το γεγονός ότι πρόκειται για φάρμακα βοηθά επίσης στην αξιοπιστία τους. Για να γίνει ένα χάπι φάρμακο, πρέπει να υποβληθεί σε πολυάριθμες κλινικές δοκιμές. Όταν αυτές οι δοκιμές δείξουν ότι λειτουργεί και ότι είναι ασφαλές στη χρήση (στις προβλεπόμενες δόσεις), μπορεί να καταχωρηθεί στο ως φάρμακο. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ ) επιβλέπει αυτό το κομβικό βήμα, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι αρμοδιότητα του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). [15]
Δεν είναι όλα τα φάρμακα για την απώλεια βάρους ίδια. Κάτω από ονόματα όπως το γνωστό Ozempic ή το Saxenda, υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί δράσης. Αυτά τα φάρμακα, επομένως, λειτουργούν με διαφορετικούς τρόπους και μπορούν να επέμβουν διάφορες φυσιολογικές διεργασίες στο σώμα μας.
Ποιοι είναι οι μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων για την απώλεια βάρους;
1. Καταστολή της όρεξης
Αυτά τα φάρμακα δρουν σε κέντρα του εγκεφάλου και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε την πείνα ή τον κορεσμό. Μπορούν να σας κάνουν να αισθάνεστε λιγότερο πεινασμένοι και συχνά μειώνουν την επιθυμία για γλυκά και αλμυρά σνακ, τα οποία είναι συνήθως ο ένοχος του προβλήματος. Σας βοηθούν επίσης να αισθάνεστε πιο γρήγορα χορτάτοι, ακόμη και μετά την κατανάλωση μικρότερης μερίδας. Αυτό σας επιτρέπει να μειώσετε την πρόσληψη τροφής πιο εύκολα και έτσι να επιτύχετε θερμιδικό έλλειμμα για την απώλεια βάρους. Μπορεί να αναγνωρίσετε αυτά τα φάρμακα με ονόματα όπως Mysimba ή Adipex retard.
2. Περιορισμός της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών
Ορισμένα φάρμακα αποσκοπούν στην παρεμπόδιση της πλήρους πέψης των θρεπτικών συστατικών (συνήθως λίπη ή υδατάνθρακες). Αυτά τα θρεπτικά συστατικά δεν μπορούν στη συνέχεια να απορροφηθούν στην κυκλοφορία του αίματος και να μετατραπούν σε ενέργεια, μειώνοντας την πρόσληψη θερμίδων. Για παράδειγμα, ένα γεύμα που έχει 400 kcal μπορεί να αποδώσει μόνο 300 kcal όταν συνδυάζεται με ένα από αυτά τα φάρμακα, καθώς οι υπόλοιπες θερμίδες αποβάλλονται από τον οργανισμό με τη μορφή άπεπτων λιπών ή υδατανθράκων. Κατά κάποιον τρόπο, μπορούν να λειτουργήσουν ως αναστολείς υδατανθράκων ή λίπους. Ένα γνωστό παράδειγμα αυτού είναι το Orlistat.
3. Μίμηση των ορμονών του πεπτικού συστήματος
Το πεπτικό μας σύστημα παράγει φυσικά τις λεγόμενες ινκρετίνες, ορμόνες όπως η GLP-1, οι οποίες επηρεάζουν περαιτέρω την έκκριση ινσουλίνης και γλυκαγόνης. Από τη μία πλευρά, προωθούν την παραγωγή ινσουλίνης, η οποία μπορεί στη συνέχεια να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα (γλυκαιμία). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτά τα φάρμακα προορίζονται κυρίως για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2.
Ωστόσο, έχουν επίσης αποδειχθεί αποτελεσματικά στην απώλεια βάρους, ιδίως λόγω της ικανότητάς τους να επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση. Αυτό διατηρεί το στομάχι πληρέστερο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, παρατείνοντας τον χρόνο μέχρι να χτυπήσει η πείνα. Επιπλέον, συμβάλλουν στην προώθηση του κορεσμού επηρεάζοντας τα κέντρα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για το αίσθημα της πείνας και της πληρότητας.
Μπορεί να σας ενδιαφέρουν, επίσης, αυτά τα προϊόντα:
Ποια φάρμακα απώλειας βάρους γνωρίζουμε;
Για κάποιον που θέλει να χάσει το περιττό λίπος και να στραφεί σε φάρμακα απώλειας βάρους για βοήθεια, υπάρχουν διάφορες διαθέσιμες επιλογές. Δεδομένου ότι για την απόκτησή τους απαιτείται ιατρική συνταγή, εναπόκειται στο γιατρό να επιλέξει αυτό που στοχεύει καλύτερα στο πρόβλημα. Είναι επίσης σημαντικό να συζητήσετε με το γιατρό τυχόν παρενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη χρήση. Ενώ τα παρακάτω φάρμακα είναι γενικά ασφαλή, όπως είναι τυπικό για τα φάρμακα, μπορεί παρόλα αυτά να έχουν δυσάρεστες επιδράσεις.
1. Orlistat – Xenical, Alli
Το δραστικό συστατικό ορλιστάτη υπήρξε βασικός πυλώνας στην αγορά φαρμάκων για την απώλεια βάρους. Εισήχθη επίσημα σε χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη από το 1998 με την καταχώρηση του πρώτου φαρμάκου, του Xenical. Το Xenical χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα και απαιτεί ιατρική συνταγή. Η ορλιστάτη βρίσκεται επίσης στο φάρμακο Alli, το οποίο προστέθηκε στο παλαιότερο αδελφάκι του το 2007. Το μικρότερο αδελφάκι με χαμηλότερη δόση ορλιστάτης μπορεί να αγοραστεί και να χρησιμοποιηθεί ακόμη και χωρίς συνταγή γιατρού.
Πώς λειτουργεί η ορλιστάτη;
Η ορλιστάτη στοχεύει στην αποτροπή της πλήρους πέψης του λίπους από την τροφή. Το άπεπτο λίπος δεν μπορεί να απορροφηθεί από το πεπτικό σύστημα στην κυκλοφορία του αίματος και επομένως δεν μπορεί να μετατραπεί σε ενέργεια. Με αυτόν τον μηχανισμό, η ορλιστάτη μειώνει την πρόσληψη θερμίδων από την τροφή.
Στοχεύει ειδικά στη γαστρική και παγκρεατική λιπάση, ένζυμα που διασπούν τα λίπη σε γλυκερόλη και λιπαρά οξέα στο στομάχι και το λεπτό έντερο. Η ορλιστάτη αναστέλλει τη δραστηριότητά τους, εμποδίζοντας τη διάσπαση ορισμένων λιπών και, αντίθετα, αυτά αποβάλλονται από τον οργανισμό με τα κόπρανα. [7,9]
Είναι αποτελεσματική η ορλιστάτη;
Το Orlistat έχει στο ιστορικό του αρκετά αξιοσέβαστα αποτελέσματα. Αναφέρεται ότι όταν λαμβάνεται στη συνιστώμενη δόση πριν από τα γεύματα, μπορεί να μειώσει την απορρόφηση του λίπους από το συγκεκριμένο γεύμα κατά περίπου 30%. Φανταστείτε ένα μεσημεριανό γεύμα που περιέχει 40 g λίπους. Λαμβάνοντας ορλιστάτη πριν φάτε, μπορείτε να αποτρέψετε την απορρόφηση περίπου 12 g λίπους (30% των 40 g). Δεδομένου ότι 1 g λίπους περιέχει 9 kcal, αυτό το φάρμακο μπορεί να μειώσει την περιεκτικότητα του γεύματος σε θερμίδες κατά 108 kcal συνολικά. Φυσικά, αυτό ισχύει μόνο όταν το γεύμα περιέχει λίπος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προορίζεται για άτομα των οποίων το πρόβλημα έγκειται σε μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Η ορλιστάτη έχει παρενέργειες;
Παρόλο που η επίδραση της ορλιστάτης μπορεί να μοιάζει με παραμύθι με την πρώτη ματιά, δεν είναι χωρίς παρενέργειες. Οι πιο συνηθισμένες είναι τα πεπτικά προβλήματα, επειδή το άπεπτο λίπος μπορεί να προκαλέσει διάρροια, αέρια ή ακόμη και διαρροή κοπράνων. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί κοιλιακός πόνος ή τυμπανισμός. Όταν το λαμβάνετε, είναι επίσης σημαντικό να λάβετε υπόψη ότι μπορεί να μειώσει την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών(A, D, E, K). [4,9]
2. Naltrexone-bupropion – Mysimba, Contrave
Εάν αναζητάτε ένα σύγχρονο φάρμακο για τη μείωση της όρεξης, ο συνδυασμός ναλτρεξόνης και βουπροπιόνης μπορεί να είναι η σωστή επιλογή. Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι καταχωρημένο το φάρμακο Mysimba, ενώ στις ΗΠΑ ο γιατρός σας θα σας συνταγογραφήσει το Contrave. Και τα δύο φάρμακα απαιτούν ιατρική συνταγή. [5]
Πώς λειτουργεί η ναλτρεξόνη και ηβουπροπιόνη;
Το Mysimba και το Contrave στοχεύουν απευθείας στο κεντρικό νευρικό σύστημα – στον εγκέφαλο. Επηρεάζουν τους νευροδιαβιβαστές, οι οποίοι είναι ουσίες που μεταδίδουν πληροφορίες μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Επηρεάζοντας αυτούς τους αγγελιοφόρους, μπορούν να μειώσουν την όρεξη και να αυξήσουν το αίσθημα πληρότητας. Ο καλύτερος έλεγχος της όρεξης εξασφαλίζει χαμηλότερη πρόσληψη θερμίδων.
Τι γίνεται αν κάποιος παλεύει με τη συναισθηματική διατροφή; Είναι ενδιαφέρον ότι ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, αυτά τα φάρμακα μπορούν να δώσουν μια χείρα βοηθείας. Μπλοκάρουν το σύστημα ανταμοιβής στον εγκέφαλο, όπου η ντοπαμίνη παίζει βασικό ρόλο. Η ντοπαμίνη είναι υπεύθυνη για την ευχαρίστηση από το φαγητό και τα συναισθήματα ευδαιμονίας που ακολουθούν την απόλαυση μιας αγαπημένης λιχουδιάς. Ωστόσο, όταν αυτό το σύστημα είναι εξασθενημένο, το σώμα δεν έλκεται τόσο πολύ από το νόστιμο φαγητό. Το Mysimba και το Contrave μπορούν όχι μόνο να μειώσουν την πείνα και να προωθήσουν τον κορεσμό, αλλά και να βοηθήσουν στον έλεγχο της λαχτάρας και της ανεξέλεγκτης επιθυμίας για τσιμπολόγημα. [19]
Είναι αποτελεσματική η ναλτρεξόνη και ηβουπροπιόνη;
Τα δραστικά συστατικά ναλτρεξόνη και βουπροπιόνη επιδρούν στο σωματικό βάρος ακόμη και όταν λαμβάνονται ξεχωριστά. Ωστόσο, κλινικές μελέτες επιβεβαίωσαν ότι είναι πιο αποτελεσματικές όταν χρησιμοποιούνται μαζί. Τα αποτελέσματα μιας μελέτης στην οποία συμμετείχαν 419 άτομα δείχνουν ότι μετά από 48 εβδομάδες υπήρξε μέση απώλεια βάρους 6%. [2]
Έχουν παρενέργειες η ναλτρεξόνη και η βουπροπιόνη;
Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, οι ανεπιθύμητες ενέργειες σχετίζονται με την πέψη. Μπορεί να εμφανιστεί ναυτία, έμετος ή δυσκοιλιότητα. Η ζάλη ή η ξηροστομία είναι επίσης γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση, ο υψηλότερος καρδιακός ρυθμός ή η αϋπνία δεν είναι ασυνήθιστες μεταξύ όσων λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα. [19]
3. Liraglutide – Saxenda
Η λιραγλουτίδη ανήκει στις νεότερες και πιο σύγχρονες ουσίες στον κόσμο των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας. Βρίσκεται στην αγορά μόλις από το 2015, γνωστή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες με την εμπορική ονομασία Saxenda. Ωστόσο, η μέθοδος χορήγησής του μπορεί να αποθαρρύνει ορισμένους. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα φάρμακα, δεν λαμβάνεται σε μορφή δισκίων αλλά χορηγείται μία φορά την ημέρα με ένεση κάτω από το δέρμα. [10,24]
Πώς λειτουργεί η λιραγλουτίδη;
Η λιραγλουτίδη μιμείται τη δράση του γλυκαγονοειδούς πεπτιδίου-1 (GLP-1), μιας ορμόνης που εκκρίνεται φυσιολογικά στο πεπτικό σύστημα. Παρόμοια με το GLP-1, η λιραγλουτίδη επηρεάζει τμήματα του εγκεφάλου που ελέγχουν την όρεξη, μειώνοντας την πείνα και αυξάνοντας το αίσθημα πληρότητας. Επιβραδύνει επίσης τη γαστρική κένωση, οδηγώντας σε χαμηλότερη θερμιδική πρόσληψη και απώλεια βάρους. [24]
Το Saxenda δρα κυρίως ως αντιδιαβητικό φάρμακο για άτομα που πάσχουν από διαβήτη τύπου 2, συμβάλλοντας στην αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης, η οποία στοχεύει στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.[24]
Είναι αποτελεσματική η λιραγλουτίδη;
Το Saxenda είναι πλέον ένα από τα πιο δημοφιλή φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, και για καλό λόγο. Κλινικές μελέτες που επικεντρώνονται σε αυτό το φάρμακο δείχνουν ότι συμβάλλει στη μείωση της θερμιδικής πρόσληψης κατά περίπου 16%. Με ημερήσια πρόσληψη 2000 kcal, αυτό μεταφράζεται σε εξοικονόμηση περίπου 320 kcal. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το συνιστώμενο θερμιδικό έλλειμμα είναι περίπου 500 kcal, οι υπόλοιπες 180 kcal μπορούν πολύ εύκολα να καούν με περπάτημα ή προπόνηση δύναμης. [11]
Σε πέντε μελέτες στις οποίες συμμετείχαν περίπου 6000 άτομα, διαπιστώθηκε ότι κατά μέσο όρο οι συμμετέχοντες έχασαν το 8% του σωματικού τους βάρους (μετά από περίπου 40 εβδομάδες χρήσης). Οι επιστήμονες κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι η χρήση λιραγλουτίδης σε άτομα με παχυσαρκία μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 έως και 80% . [11,24]
Έχει παρενέργειες η λιραγλουτίδη;
Όπως σχεδόν κάθε φάρμακο, η λιραγλουτίδη δεν εξαιρείται από παρενέργειες. Πεπτικά προβλήματα όπως δυσκοιλιότητα, διάρροια, έμετος ή ναυτία εμφανίζονται συχνά. [24]
4. Semaglutide – Ozempic, Wegovy, Rybelsus
Η σεμαγλουτίδη είναι ίσως το πιο γνωστό φάρμακο για την απώλεια βάρους σήμερα. Κρύβεται πίσω από τις γνωστές μάρκες Ozempic και Wegovy, τα αποτελέσματα των οποίων βλέπουμε σε όλο το Χόλιγουντ. Εναλλακτικά, μπορεί να το συναντήσετε με τη μορφή του φαρμάκου Rybelsus.
Ωστόσο, πρόκειται κυρίως για μια ουσία που ανήκει στα αντιδιαβητικά φάρμακα. Το Rybelsus και το Ozempic πρέπει να συνταγογραφούνται σωστά μόνο σε διαβητικούς. Η επίδραση στην απώλεια βάρους έγινε εμφανής με την πάροδο του χρόνου, οδηγώντας στην ανάπτυξη του Wegovy, το οποίο μπορεί να συνταγογραφηθεί για τη θεραπεία της παχυσαρκίας.
Η σεμαγλουτίδη έχει κερδίσει δημοτικότητα λόγω των άμεσων αποτελεσμάτων της και ίσως λόγω της μεθόδου χορήγησής της. Για να δείτε τα αποτελέσματά της, χρειάζεται να την κάνετε μόνο μία φορά την εβδομάδα ένεση στην κοιλιά ή στο μηρό σας. Σε αυτή την περίπτωση, φαίνεται σαν να κουνάτε ένα μαγικό ραβδί και η επίτευξη της επιθυμητής σιλουέτας είναι εφικτή. Αλλά όχι τόσο γρήγορα. Ακόμη και με το Ozempic, δεν είναι όλα τόσο τέλεια όσο φαίνονται.
Πώς λειτουργεί η σεμαγλουτίδη;
Η σεμαγλουτίδη δρα παρόμοια με την λιραγλουτίδη. Μιμείται επίσης την ορμόνη GLP-1, μειώνοντας την πείνα και προάγοντας τον κορεσμό, ενώ η επίδρασή της στην επιβράδυνση της γαστρικής κένωσης είναι καθοριστική. Το πλεονέκτημά της έγκειται στη σταδιακή απελευθέρωση στον οργανισμό, με την επεξεργασία μιας δόσης σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρειάζεται να λαμβάνεται μόνο μία φορά την εβδομάδα. [6,23]
Ωστόσο, η σεμαγλουτίδη προορίζεται κυρίως για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, συμβάλλοντας αποτελεσματικά στη μείωση και τη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Είναι αποτελεσματική η σεμαγλουτίδη;
Η σεμαγλουτίδη δεν επαινείται μόνο από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης- τα καλά αποτελέσματα προέρχονται επίσης από κλινικές μελέτες. Έρευνες που αφορούσαν άτομα με παχυσαρκία που έλαβαν σεμαγλουτίδη για 68 εβδομάδες έδειξαν μέση απώλεια βάρους 17%. Παράλληλα, βελτιώθηκαν επίσης παράμετροι υγείας, όπως τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα ή η γλυκαιμία. [12]
Τι έχει λοιπόν προτεραιότητα; Ο διαβήτης ή η απώλεια βάρους; Όταν διαδόθηκε η είδηση ότι βοηθάει στη γρήγορη απώλεια κιλών, ειδικά στη Βόρεια Αμερική, υπήρξε βιασύνη για τη σεμαγλουτίδη. Αυτό οδήγησε σε ένα πρόβλημα επειδή οι διαβητικοί άρχισαν να μην έχουν πρόσβαση στα φάρμακά τους. Στην πράξη, όταν αρχίζετε να χρησιμοποιείτε ένα φάρμακο για τον διαβήτη με σκοπό την απώλεια βάρους χωρίς έλεγχο, μπορεί εύκολα να υπάρξει έλλειψη στην αγορά. Το Ozempic ή το Wegovy έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα στην απώλεια βάρους, αλλά πρωτίστως, τα αναμφισβήτητα οφέλη τους θα πρέπει να αξιοποιηθούν από εκείνους που τα χρειάζονται πραγματικά για τα προβλήματα υγείας τους.
Έχει παρενέργειες η σεμαγλουτίδη;
Όταν λαμβάνετε σεμαγλουτίδη, τα πεπτικά προβλήματα όπως δυσκοιλιότητα, έμετος και ναυτία αποτελούν τις κύριες ανησυχίες. Αν παρακολουθήσατε τη φρενίτιδα των μέσων ενημέρωσης, ίσως παρατηρήσατε ότι πολλές διασημότητες μίλησαν επίσης για κόπωση, ζάλη ή αυξημένη ευαισθησία και κυκλοθυμία. [23]
Τι άλλα φάρμακα απώλειας βάρους γνωρίζουμε;
- Η φαιντερμίνη-τοπιραμάτη μπορεί να σας είναι γνωστή με την εμπορική ονομασία Adipex Retard. Δρα στα κέντρα του εγκεφάλου, καταστέλλοντας αποτελεσματικά την όρεξη. Χρησιμοποιήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη θεραπεία της παχυσαρκίας, αλλά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων την απαγόρευσε πρόσφατα λόγω του κινδύνου εξάρτησης και των συχνών παρενεργειών.
- Η τιρζεπατίδη είναι το δραστικό συστατικό του φαρμάκου Mounjaro. Όπως η σεμαγλουτίδη και η λιραγλουτίδη, μιμείται τη λειτουργία της ορμόνης GLP-1. [18]
- Η σετμελανοτίδη, γνωστή ως το φάρμακο Imcivree, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της γενετικά προκαλούμενης παχυσαρκίας. [17]
Για ποιους προορίζονται τα φάρμακα απώλειας βάρους;
Μπορεί να σκεφτήκατε ότι αυτά τα χάπια και άλλα φάρμακα απώλειας βάρους θα μπορούσαν να είναι η λύση στο παγκόσμιο πρόβλημα της αύξησης της παχυσαρκίας. Αν ήταν διαθέσιμα σε όλους, περισσότεροι άνθρωποι θα έχαναν επιτυχώς βάρος, θα υπήρχαν λιγότερες περιπτώσεις διαβήτη και άλλων μεταβολικών ασθενειών.
Ίσως μπορέσουμε ακόμη και να ελαφρύνουμε τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και τους κρατικούς προϋπολογισμούς, κάτι που σίγουρα δεν ακούγεται κακό. Εξάλλου, στοιχεία από το 2023 δείχνουν πόσο εύκολα, για παράδειγμα, θα μπορούσαν να μειωθούν οι μέσες ετήσιες δαπάνες για τη θεραπεία του διαβήτη, της ισχαιμικής καρδιοπάθειας και του εμφράγματος του μυοκαρδίου στη Γερμανία. Η απλή μείωση του ΔΜΣ από 30 kg/m2 κατά μία μόνο μονάδα θα μπορούσε να εξοικονομήσει κατά μέσο όρο περίπου 4300 ευρώ ετησίως. Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους θα μπορούσαν εύκολα να βοηθήσουν σε αυτό, έτσι δεν είναι; Ακούγεται σαν παραμύθι, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλό. [3]
Είναι κατάλληλα και για υγιείς ανθρώπους;
Αν υπήρχε η δυνατότητα συνταγογράφησης χαπιών απώλειας βάρους σε όλους, θα πλησιάζαμε περισσότερο σε αυτό το παραμύθι. Στην πραγματικότητα, οι υγιείς άνθρωποι με μερικά μόνο επιπλέον κιλά λίπους μπορούν πραγματικά να βλάψουν τον εαυτό τους με τα φάρμακα απώλειας βάρους. Οι κίνδυνοι απλά αντισταθμίζουν τα οφέλη. Σκεφτείτε μόνο τις παρενέργειες του Ozempic και των άλλων ουσιών που συζητήσαμε.
Ενώ αυτά τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους, για να είστε υγιείς, ιδίως μακροπρόθεσμα, πρέπει πρωτίστως να ακολουθείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής σε όλες τις πτυχές του. Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους δεν μπορούν ποτέ να αντικαταστήσουν την υγιεινή διατροφή, τον καλό ύπνο ή την τακτική σωματική άσκηση.
Τελικά, πρέπει επίσης να συνειδητοποιήσουμε ότι πρόκειται για φάρμακα. Ακριβώς όπως τα φάρμακα για την καρδιά ή το άσθμα, προορίζονται για άτομα με προβλήματα υγείας. Ακόμη και ο όρος “κατά της παχυσαρκίας” υποδηλώνει ότι πρέπει να λαμβάνονται από άτομα που έχουν διαγνωστεί με παχυσαρκία, μια κατάσταση που συχνά συνοδεύεται από διάφορες επιπλοκές. Αποτελούν το τελευταίο κομμάτι του παζλ που μπαίνει στο παιχνίδι όταν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής από μόνες τους αποτυγχάνουν να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους.
Ο κύριος στόχος των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας δεν είναι η αισθητική και η τελειοποίηση του σώματος, αλλά η απαλλαγή από τις επιπλοκές της υγείας που σχετίζονται με το υπερβολικό σωματικό βάρος. Η παχυσαρκία συνήθως οδηγεί σε υψηλή αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη και άλλες επιπλοκές, οι οποίες οδηγούν σε έναν κόσμο γεμάτο εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακές προσβολές.
Επισήμως, τα φάρμακα για την απώλεια βάρους πρέπει να συνταγογραφούνται μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις
- Για άτομα με παχυσαρκία (ΔΜΣ άνω των 30 kg/m2).
- Για υπέρβαρα άτομα με ΔΜΣ άνω των 27 kg/m2 που πάσχουν ήδη από παθήσεις που προκαλούνται από το υπερβολικό βάρος (υψηλή αρτηριακή πίεση, αθηροσκλήρωση ή άλλα καρδιαγγειακά προβλήματα, διαβήτης κ.λπ.). [14]
Είναι αρκετή η απλή λήψη φαρμάκων όταν πρέπει να χάσετε βάρος;
Ας φανταστούμε ότι θέλετε να χάσετε βάρος και πληροίτε τις προϋποθέσεις για τη συνταγογράφηση φαρμάκων. Θα σωθείτε παίρνοντας ένα χάπι κάθε πρωί από εδώ και στο εξής; Θα ήταν υπέροχο αν μπορούσατε να χάσετε ανεπιθύμητα κιλά παίρνοντας απλώς χάπια, ενώ τα πίνετε Coca-Cola αντί για νερό και τρώτε πίτσα. Δυστυχώς, δεν ζούμε σε έναν ονειρικό κόσμο και απλά δεν λειτουργεί έτσι.
Και σε αυτή την περίπτωση ισχύει ότι για να χάσετε βάρος, πρέπει πρώτα να προσαρμόσετε τον τρόπο ζωής σας. Τα χάπια απώλειας βάρους δεν είναι παντοδύναμα και ιδανικά θα πρέπει να συμπληρώνουν μια δίαιτα απώλειας βάρους, την τακτική σωματική δραστηριότητα και άλλες πτυχές ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Το Saxenda, το Ozempic και άλλα φάρμακα θα πρέπει πάντα να μπαίνουν στο παιχνίδι ως έσχατη λύση, μόνο για να ενισχύσουν και να επιταχύνουν την απώλεια βάρους.
Όχι μόνο θα χάσετε βάρος πιο εύκολα και θα βελτιώσετε σημαντικά την υγεία σας, αλλά θα αυξήσετε επίσης σημαντικά την πιθανότητα να διατηρήσετε την απώλεια βάρους ακόμη και μετά τη διακοπή των φαρμάκων.
Διότι αν βασίζεστε αποκλειστικά στα φάρμακα, πιθανότατα θα χάσετε βάρος, αλλά τι θα συμβεί αφού σταματήσετε να τα παίρνετε; Όταν τα σταματήσετε, τα κιλά λίπους αργά ή γρήγορα θα επιστρέψουν, πιθανότατα περισσότερα. Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους δεν εξαιρούνται από το παλιό γνωστό φαινόμενο yo-yo.
Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν τα φάρμακα για την απώλεια βάρους;
Κάθε φάρμακο έχει τις ιδιαιτερότητές του, αλλά σε γενικές γραμμές, αυτά τα φάρμακα δεν πρέπει να συνταγογραφούνται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Για έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες.
- Στις περισσότερες περιπτώσεις, για τα παιδιά, αν και ο γιατρός μπορεί να αποφασίσει για εξαιρέσεις.
- Για άτομα με διατροφικές διαταραχές (ΔΔ) ή άλλες ψυχιατρικές διαγνώσεις.
- Σε περιπτώσεις διαφόρων ασθενειών. Ωστόσο, οι περιπτώσεις αυτές είναι πολύ ξεχωριστές για κάθε φάρμακο και εξαρτάται από τον γιατρό αν θα συνταγογραφήσει το φάρμακο ή όχι.
Μπορούν τα φάρμακα για την απώλεια βάρους να αλληλεπιδράσουν με άλλα φάρμακα;
Κάθε φάρμακο γίνεται μέρος πολυάριθμων φυσιολογικών διεργασιών στο σώμα. Έτσι, είναι πολύ πιθανό κάποια από αυτά να διασταυρωθούν και να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους. Η πιθανότητα αυξάνεται με τον αριθμό των φαρμάκων που λαμβάνει ένα άτομο. Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους δεν αποτελούν εξαίρεση και υπάρχουν πολλές πιθανές αλληλεπιδράσεις. Εξαρτάται κυρίως από τους γιατρούς να διασφαλίσουν ότι τα επιμέρους φάρμακα που λαμβάνει ένα άτομο δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Ένα παράδειγμα τέτοιας αλληλεπίδρασης είναι η ορλιστάτη, η οποία μπορεί να μειώσει την απορρόφηση των φαρμάκων επιληψίας. Επιπλέον, όταν συνδυάζεται με βαρφαρίνη (αντιπηκτικό), μπορεί να αυξήσει την αιμορραγία. [22]
Ποια είναι η ιδανική προσέγγιση για τη λήψη φαρμάκων απώλειας βάρους;
Κανένα φάρμακο δεν είναι ένα θαύμα που θα μας σώσει από μόνο του και θα θεραπεύσει την παχυσαρκία. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να ξεκινήσετε με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Καθορίστε μια σωστή δίαιτα, επιλέξτε την κατάλληλη σωματική δραστηριότητα, αντιμετωπίστε τα προβλήματα ύπνου και ελέγξτε το άγχος. Μόνο τότε θα πρέπει να εξεταστούν τα φάρμακα. Ο χρόνος λήψης τους εξαρτάται κυρίως από το πόσο επιτυχημένη είναι η απώλεια βάρους και από ποιο βάρος ξεκινάτε.
Πώς διαφέρουν τα φάρμακα από τα συμπληρώματα απώλειας βάρους;
Σίγουρα γνωρίζετε ότι δεν υπάρχουν μόνο φάρμακα αλλά και συμπληρώματα απώλειας βάρους που υπόσχονται απαλλαγή από την περίσσεια νερού, έλεγχο του βάρους και άλλα σπουδαία οφέλη. Ως παραδείγματα μπορούμε να αναφέρουμε το Forfemina, το Lipoxal, το Diterpex ή το Bellasin.
Σε τι διαφέρουν αυτά τα συμπληρώματα από τα φάρμακα, εκτός από το γεγονός ότι μπορείτε να τα αγοράσετε αυτή τη στιγμή χωρίς συνταγή γιατρού; Η κύρια και σημαντικότερη διαφορά είναι η αποτελεσματικότητά τους. Τα συμπληρώματα απώλειας βάρους δεν έχουν υποβληθεί σε κλινικές δοκιμές. Σε αντίθεση με τα φάρμακα, έχουν έρθει στην αγορά χωρίς επαγγελματικές οργανώσεις να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά τους.
Τι πρέπει να θυμάστε;
Όταν τα μέσα ενημέρωσης γέμισαν με πληροφορίες για τους αστέρες του Hollywood που έχαναν βάρος με αστραπιαία ταχύτητα χάρη στο Ozempic και το Wegovy (σεμαγλουτίδη), ο κόσμος ενθουσιάστηκε με την ιδέα της εύκολης απώλειας βάρους και του τέλους των ατελείωτων δίαιτων. Και μάλιστα, κάπως δικαιολογημένα, επειδή τα φάρμακα για την απώλεια βάρους δεν είναι τσαρλατανισμός και λειτουργούν πραγματικά. Παρ’ όλα αυτά, κάθε μαγευτικό παραμύθι κρύβει μια ανατροπή, και αυτό το σενάριο δεν αποτελεί εξαίρεση.
Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους είναι απλά φάρμακα, επομένως δεν προορίζονται για υγιή άτομα. Θα πρέπει να χορηγούνται σε άτομα με προβλήματα υγείας, δηλαδή σε άτομα με παχυσαρκία και συναφείς επιπλοκές. Για τους υγιείς ανθρώπους με μερικά παραπανίσια κιλά, είναι περισσότερο επικίνδυνα παρά ωφέλιμα. Ακόμη και εν μέσω των εξελίξεων της σύγχρονης ιατρικής, ο ακρογωνιαίος λίθος της απώλειας βάρους παραμένει το θερμιδικό έλλειμμα που βασίζεται σε έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής.
Σας δίδαξε κάτι καινούργιο το άρθρο; Αν σας άρεσε, μη διστάσετε να το μοιραστείτε με τους φίλους και τους γνωστούς σας.
[1] ALORFI, N.M. - ALGARNI, A.S. Clinical Impact of Semaglutide, a Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist, on Obesity Management: A Review. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9357557/
[2] GREENWAY, F.L. et al. Comparison of combined bupropion and naltrexone therapy for obesity with monotherapy and placebo. – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19846734/
[3] HOOGENDOORN, M. et al. The lifetime health and economic burden of obesity in five European countries: what is the potential impact of prevention? – https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/dom.15116
[4] CHAKHTOURA, M. et al. Pharmacotherapy of obesity: an update on the available medications and drugs under investigation. – https://www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(23)00059-7/fulltext
[5] CHRISTOU, G.A. - KIORTSIS, D.N. The efficacy and safety of the naltrexone/bupropion combination for the treatment of obesity: an update. – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26188223/
[6] IDREES, Z. et al. FDA-Approved Pharmacotherapy for Weight Loss Over the Last Decade. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9579826/
[7] KONCZ, D. et al. A Systematic Review of the European Rapid Alert System for Food and Feed: Tendencies in Illegal Food Supplements for Weight Loss. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7870490/
[8] LANDSVERK, A.M., Gabby Elon Musk says he used a popular weight-loss drug to get “fit, ripped, and healthy”. – https://www.businessinsider.com/elon-musk-weight-loss-drug-wegovy-semaglutide-fit-ripped-healthy-2022-10
[9] MONTAN, P.D. et al. Pharmacologic therapy of obesity: mechanisms of action and cardiometabolic effects. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6736799/
[10] RESEARCH, C. for D.E. And FDA approves weight management drug for patients aged 12 and older. – https://www.fda.gov/drugs/news-events-human-drugs/fda-approves-weight-management-drug-patients-aged-12-and-older
[11] ROUX, C.W. LE et al. 3 years of liraglutide versus placebo for type 2 diabetes risk reduction and weight management in individuals with prediabetes: a randomised, double-blind trial. – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28237263/
[12] RUBINO, D. et al. Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7988425/
[13] SHAH, M. - VELLA, A. Effects of GLP-1 on appetite and weight. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4119845/
[14] TOPLAK, H. et al. 2014 EASO Position Statement on the Use of Anti-Obesity Drugs. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5644876/
[15] Authorisation of medicines | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/about-us/what-we-do/authorisation-medicines
[16] Hollywood’s new secret to losing weight is a diabetes injection. – https://nypost.com/2022/10/11/hollywoods-new-secret-to-losing-weight-is-a-diabetes-injection/
[17] Imcivree | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/imcivree
[18] Mounjaro | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mounjaro
[19] Mysimba | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mysimba
[20] Oprah Winfrey’s revelation about using weight loss drugs is a game changer. Here’s why. In USA TODAY – https://www.usatoday.com/story/life/health-wellness/2023/12/14/oprah-ozempic-weight-loss-drugs-cultural-impact/71913261007/
[21] Orlistat - referral | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/orlistat
[22] Orlistat - StatPearls - NCBI Bookshelf. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542202/
[23] Ozempic | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic
[24] Saxenda | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/saxenda
[25] Sharon Osbourne defends Ozempic usage despite now weighing “under 100 lbs”: “I don’t regret it”. – https://nypost.com/2024/01/16/entertainment/sharon-osbourne-defends-ozempic-usage-despite-now-weighing-under-100-lbs-i-dont-regret-it/
[26] What has Oprah Winfrey said about taking weight loss drugs? Here’s what to know. In TODAY.com – https://www.today.com/health/diet-fitness/oprah-winfrey-weight-loss-drug-rcna128714
Προσθέστε ένα σχόλιο