Μελατονίνη Plus αναβράζουσα - GymBeam

Το Melatonin Plus της GymBeam είναι ένα λειτουργικό σύμπλεγμα σε μορφή αναβράζοντος δισκίου. Κάθε δισκίο περιέχει 0,4 mg μελατονίνης, 75 mg εκχυλίσματος ρίζας βαλεριάνας (Valeriana officinalis) σε αναλογία 4:1, 50 mg εκχυλίσματος ανθών χαμομηλιού (Matricaria chamomilla) σε αναλογία 4:1, 50 mg εκχυλίσματος φύλλων μελισσόχορτου (Melissa officinalis) σε αναλογία 5:1, τυποποιημένου σε 0,5 % ροσμαρινικό οξύ, 2,1 mg βιταμίνης B6 (150 % της διατροφικής τιμής αναφοράς) και 2,5 µg βιταμίνης B12 (100 % της διατροφικής τιμής αναφοράς).

Οι βιταμίνες B6 και B12 συμβάλλουν στη φυσιολογική ψυχολογική λειτουργία, στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη μείωση της κούρασης και της κόπωσης.¹ Η βιταμίνη B6 επιπλέον συμβάλλει στη ρύθμιση της ορμονικής δραστηριότητας¹ και η βιταμίνη B12 συμβάλλει στον φυσιολογικό μεταβολισμό της ενέργειας.¹ Απλώς διαλύετε το δισκίο σε 200 ml νερού και απολαμβάνετε ένα δροσιστικό ρόφημα με γεύση βατόμουρο. Χωρίς κατάποση καψουλών, χωρίς μέτρηση σκόνης. Το προϊόν είναι κατάλληλο για vegans, χωρίς γλουτένη, λακτόζη και ΓΤΟ, παρασκευάζεται στην ΕΕ και ελέγχεται τακτικά σε διαπιστευμένο γερμανικό εργαστήριο.

Η μορφή δεν είναι λεπτομέρεια. Καθορίζει αν πράγματι λαμβάνετε το προϊόν.

Το αναβράζον δισκίο διαλύεται στο νερό πριν από τη λήψη. Έτσι, τα συστατικά εισέρχονται στον οργανισμό ήδη σε διάλυμα και παρακάμπτεται ένα στάδιο που, στην περίπτωση των καψουλών και των δισκίων, πρέπει να αναλάβει το πεπτικό σύστημα – η διάσπαση της στερεής μορφής. Για όσους δυσκολεύονται να καταπιούν κάψουλες, αυτή είναι μια ουσιαστική διαφορά.

Ο δεύτερος λόγος είναι πιο πρακτικός απ’ όσο φαίνεται. Το αναβράζον δισκίο διαλύεται στο νερό. Το νερό δεν είναι απλώς φορέας της γεύσης· είναι ένα επιπλέον ποτήρι υγρού που γίνεται μέρος της βραδινής σας ρουτίνας. Και η ρουτίνα είναι ακριβώς αυτό που μετατρέπει τη λήψη ενός συμπληρώματος σε συνήθεια. Μπορεί να ξεχάσετε μια κάψουλα. Ένα ποτήρι που ετοιμάζετε οι ίδιοι δύσκολα το ξεχνάτε.

Ο τρίτος λόγος είναι η γεύση. Η γεύση βατόμουρου δεν είναι διακοσμητικό τέχνασμα του μάρκετινγκ. Ένα προϊόν με ευχάριστη γεύση λαμβάνεται τακτικά και, στην περίπτωση των συμπληρωμάτων διατροφής, η τακτική λήψη είναι σημαντικότερη από οτιδήποτε άλλο.

Η μελατονίνη είναι μια νευροορμόνη που παράγει φυσικά ο οργανισμός στην επίφυση, έναν μικρό αδένα που βρίσκεται στο κέντρο του εγκεφάλου. Η παραγωγή της συνδέεται με την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού. Ο οργανισμός την παράγει σε διαφορετική ποσότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και σε διαφορετική μετά τη δύση του ηλίου. Γι’ αυτό αποκαλείται και ορμόνη του σκοταδιού.

Η μελατονίνη ανήκει στις ουσίες που μπορεί να παράγει ο ίδιος ο οργανισμός και στη συγκεκριμένη σύνθεση περιέχεται σε ποσότητα 0,4 mg ανά δισκίο.

Η επιστημονική τεκμηρίωση για τη μελατονίνη είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη. Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο PLoS ONE συμπεριέλαβε 19 τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες με 1.683 συμμετέχοντες και έδειξε μείωση του χρόνου που απαιτείται για την επέλευση του ύπνου κατά 7,06 λεπτά και αύξηση της συνολικής διάρκειας του ύπνου κατά 8,25 λεπτά. Η συνολική ποιότητα του ύπνου βελτιώθηκε σημαντικά και οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η επίδραση της μελατονίνης, αν και μέτρια, δεν εξασθενεί με τη συνεχιζόμενη χρήση.⁴

Είναι διαδεδομένη η αντίληψη ότι, όσον αφορά τη μελατονίνη, «όσο περισσότερη, τόσο το καλύτερο». Μια τυχαιοποιημένη διασταυρούμενη μελέτη του MIT, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, δείχνει το αντίθετο. Στο πλαίσιο διπλά τυφλού σχεδιασμού, 30 συμμετέχοντες έλαβαν με τυχαία σειρά εικονικό φάρμακο και τρεις δόσεις μελατονίνης – 0,1, 0,3 και 3,0 mg, κάθε φορά 30 λεπτά πριν από τον ύπνο, για μία εβδομάδα, με περιόδους έκπλυσης μίας εβδομάδας μεταξύ των αγωγών. Τα δεδομένα για τον ύπνο συλλέχθηκαν με πολυυπνογραφία.⁵

Το αποτέλεσμα: η φυσιολογική δόση των 0,3 mg αποκατέστησε την αποδοτικότητα του ύπνου, έδρασε κυρίως στο μεσαίο τρίτο της νύχτας και αύξησε τα επίπεδα μελατονίνης στο πλάσμα σε φυσιολογικές τιμές. Η φαρμακολογική δόση των 3,0 mg βελτίωσε επίσης τον ύπνο, αλλά προκάλεσε υποθερμία και διατήρησε τα επίπεδα μελατονίνης αυξημένα έως τις ώρες της ημέρας. Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης το συνόψισε ξεκάθαρα: σύμφωνα με την έρευνά τους, ο ύπνος σε ενήλικες άνω των 50 ετών αποκαθίσταται με φυσιολογική δόση περίπου 0,3 mg, ενώ η συνήθης δόση που διατίθεται στα καταστήματα υγιεινής διατροφής – περίπου 3 mg, δηλαδή δεκαπλάσια – είναι λιγότερο αποτελεσματική για την αϋπνία και, επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της υποθερμίας.⁵

Η δόση των 0,4 mg σε αυτό το δισκίο βρίσκεται ακριβώς εντός του φυσιολογικού εύρους. Δεν πρόκειται για ανεπαρκή δοσολογία, αλλά για διαφορετική φιλοσοφία σύνθεσης. Ο στόχος δεν είναι να κατακλυστεί ο οργανισμός με ποσότητα εκατό φορές μεγαλύτερη από αυτήν που παράγει ο ίδιος, αλλά να προσεγγιστούν τα επίπεδα που ρυθμίζει φυσικά το σώμα μετά τη δύση του ηλίου.

Η βαλεριάνα (Valeriana officinalis) είναι πολυετές ποώδες φυτό που αναπτύσσεται σε υγρά λιβάδια της Ευρώπης και της Ασίας. Για τις ανάγκες παρασκευής συμπληρωμάτων διατροφής χρησιμοποιείται η ρίζα, όχι το υπέργειο τμήμα.

Το εκχύλισμά μας παρασκευάζεται σε αναλογία 4:1. Αυτό σημαίνει ότι για την παραγωγή ενός γραμμαρίου εκχυλίσματος χρησιμοποιούνται τέσσερα γραμμάρια αποξηραμένης ρίζας. Επομένως, 75 mg εκχυλίσματος σε ένα δισκίο αντιστοιχούν σε 300 mg αποξηραμένης ρίζας βαλεριάνας.

Για τη δράση της ευθύνεται κυρίως το βαλερενικό οξύ. Φαρμακολογικές μελέτες έδειξαν ότι οι δραστικές ουσίες της βαλεριάνας δρουν ως ρυθμιστές του GABAεργικού συστήματος, δηλαδή του συστήματος του κύριου ανασταλτικού νευροδιαβιβαστή στον εγκέφαλο, και παρουσιάζουν σεροτονινεργική και αντιοξειδωτική δράση.⁸

Η κλινική τεκμηρίωση είναι εκτεταμένη, αλλά ταυτόχρονα αμφιλεγόμενη, και αξίζει να το πούμε ξεκάθαρα. Μια κλασική μετα-ανάλυση στο American Journal of Medicine εντόπισε 16 επιλέξιμες μελέτες με συνολικά 1 093 ασθενείς. Έξι από αυτές αξιολόγησαν την ποιότητα του ύπνου διχοτομικά, δηλαδή με το ερώτημα αν βελτιώθηκε ή όχι, και έδειξαν στατιστικά σημαντικό όφελος με σχετικό κίνδυνο βελτίωσης του ύπνου· οι συγγραφείς, ωστόσο, επισήμαναν ενδείξεις μεροληψίας δημοσίευσης.⁶

Μια νεότερη μετα-ανάλυση του 2023 βασίστηκε σε μεγαλύτερο σύνολο δεδομένων. Συμπεριέλαβε 21 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες με συνολικά 1 433 συμμετέχοντες και διαπίστωσε μικρή έως μέτρια επίδραση στη βαθμολογία PSQI, στην αυτοαξιολογούμενη ποιότητα του ύπνου και στην αυτοαξιολογούμενη διάρκεια του ύπνου. Από τις αντικειμενικές παραμέτρους, η βαλεριάνα είχε σημαντική επίδραση μόνο στη διάρκεια της φάσης NREM του ύπνου.⁷

Το χαμομήλι (Matricaria chamomilla) είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα φαρμακευτικά φυτά της εύκρατης ζώνης. Από το φυτό συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία οι ανθοταξίες του.

Και αυτό το εκχύλισμα έχει αναλογία 4:1, επομένως 50 mg εκχυλίσματος αντιστοιχούν σε 200 mg αποξηραμένων ανθέων χαμομηλιού.

Κύρια δραστική ουσία είναι το φλαβονοειδές απιγενίνη. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες του χαμομηλιού περιλαμβάνουν φλαβονοειδή, τερπενοειδή, κουμαρίνες και φαινυλοπροπανοειδή, ενώ ως κύριοι φορείς της δράσης του θεωρούνται η απιγενίνη, η άλφα-βισαβολόλη, το χαμαζουλένιο, το καφεϊκό οξύ και η ουμπελιφερόνη.⁹

Μια συστηματική ανασκόπηση με μετα-ανάλυση στο Phytotherapy Research εξέτασε έντεκα βάσεις δεδομένων, μεταξύ των οποίων οι PubMed, Science Direct, Cochrane Central και Scopus, και συμπεριέλαβε 12 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες. Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα συγκεκριμένο: το χαμομήλι βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα του ύπνου σύμφωνα με έξι τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, ενώ η μετα-ανάλυση τριών τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων μελετών δεν έδειξε διαφορά ως προς το άγχος.⁹

Μια νεότερη μετα-ανάλυση στο Complementary Therapies in Medicine αποσαφήνισε περαιτέρω αυτή την εικόνα. Συμπεριέλαβε στη συστηματική ανασκόπηση δέκα μελέτες με 772 συμμετέχοντες και διαπίστωσε ότι το χαμομήλι βελτίωσε τον ύπνο, κυρίως ως προς τον αριθμό των αφυπνίσεων και την ικανότητα διατήρησης του ύπνου, αλλά δεν βελτίωσε τη διάρκειά του, την ποσοστιαία αποδοτικότητα του ύπνου ούτε τους δείκτες της καθημερινής λειτουργικότητας.¹⁰

Αξίζει επίσης να αναφερθεί μια πιλοτική τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, η οποία εξέτασε ένα τυποποιημένο εκχύλισμα χαμομηλιού για τη χρόνια πρωτοπαθή αϋπνία, δηλαδή ακριβώς τη μορφή με την οποία χρησιμοποιείται το χαμομήλι στα συμπληρώματα και όχι ως τσάι.¹¹

Η μελισσόχορτο (Melissa officinalis) είναι βότανο της οικογένειας των χειλανθών, που αναδίδει άρωμα λεμονιού όταν τριφτεί. Χρησιμοποιούνται τα φύλλα.

Εδώ προχωρήσαμε ένα βήμα παραπέρα σε σχέση με τα δύο προηγούμενα. Το εκχύλισμα έχει αναλογία 5:1, επομένως τα 50 mg αντιστοιχούν σε 250 mg αποξηραμένων φύλλων και, επιπλέον, είναι τυποποιημένο ώστε να περιέχει 0,5 % ροσμαρινικό οξύ, δηλαδή 0,25 mg ανά δισκίο.

Το ροσμαρινικό οξύ δεν είναι απλώς δείκτης ποιότητας· είναι ένα μόριο με περιγεγραμμένο μηχανισμό δράσης. Τυποποιημένα εκχυλίσματα μελισσόχορτου, που χαρακτηρίζονται από την παρουσία υδροξυκινναμικών οξέων, έχει αποδειχθεί πειραματικά ότι παρουσιάζουν αγχολυτική δράση και δράση κατά της αϋπνίας, οι οποίες αποδίδονται, τουλάχιστον εν μέρει, στη δράση του ροσμαρινικού οξέος επί του ενζύμου GABA-τρανσαμινάση. Η GABA-τρανσαμινάση είναι το ένζυμο που διασπά το GABA, τον κύριο ανασταλτικό νευροδιαβιβαστή του εγκεφάλου. Η επιβράδυνση της δράσης της σημαίνει ότι το GABA παραμένει περισσότερο χρόνο στον οργανισμό.¹⁴

Το μελισσόχορτο είναι, μάλιστα, ένα από τα λίγα βότανα που έχουν δοκιμαστεί και σε υγιείς ανθρώπους, όχι μόνο σε ασθενείς. Σε δύο τυχαιοποιημένες, διπλά τυφλές, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο διασταυρούμενες μελέτες, υγιείς νεαροί ενήλικες έλαβαν εκχύλισμα μελισσόχορτου σε ρόφημα και σε γιαούρτι. Η δόση των 0,3 g μείωσε σημαντικά το αυτοαξιολογούμενο άγχος τόσο μετά από μία όσο και μετά από τρεις ώρες, ενώ όλες οι ενεργές δόσεις μείωσαν, μία ώρα μετά τη λήψη, τα επίπεδα κορτιζόλης στο σάλιο, ενός φυσιολογικού δείκτη στρες.¹⁵ Μια παλαιότερη τυχαιοποιημένη διασταυρούμενη μελέτη σε είκοσι υγιείς εθελοντές ανέδειξε μια πρακτική λεπτομέρεια: η χαμηλότερη δόση των 300 mg αύξησε την αυτοαξιολογούμενη αίσθηση ηρεμίας, η δόση των 600 mg βελτίωσε την ακρίβεια σε δοκιμασία διατηρούμενης προσοχής, αλλά η υψηλότερη δόση των 900 mg μείωσε αισθητά την εγρήγορση.¹⁶

Από τα τυποποιημένα σκευάσματα, το εκχύλισμα Cyracos είναι εκείνο που αναφέρεται συχνότερα στη βιβλιογραφία. Σε μια προοπτική ανοικτή μελέτη διάρκειας δεκαπέντε ημερών αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητα τυποποιημένου εκχυλίσματος Melissa officinalis με περιεκτικότητα περίπου 8 % σε ροσμαρινικό οξύ, σε δόση 600 mg ημερησίως, σε είκοσι εθελοντές που βίωναν στρες και παρουσίαζαν ήπιο έως μέτριο άγχος και διαταραχές ύπνου.¹² Υπάρχει επίσης μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη¹³ και μια προοπτική, διπλά τυφλή, διασταυρούμενη μελέτη με φυτοσωμική μορφή, εστιασμένη ειδικά στην ποιότητα του ύπνου.¹⁴

Στη συσκευασία βλέπετε «εκχύλισμα 4:1» και «εκχύλισμα 5:1». Οι περισσότεροι άνθρωποι το προσπερνούν χωρίς να καταλαβαίνουν τι σημαίνει. Κι όμως, είναι η σημαντικότερη πληροφορία σε ολόκληρη την ετικέτα, σημαντικότερη ακόμη και από τα ίδια τα χιλιοστόγραμμα.

Φανταστείτε ότι ετοιμάζετε έναν δυνατό ζωμό. Βάζετε στην κατσαρόλα ένα κιλό κόκαλα και λαχανικά, τα βράζετε για πολλή ώρα και στο τέλος σάς απομένει λίγο λιγότερο από ένα λίτρο υγρού. Αυτό το λίτρο περιέχει ό,τι εκχυλίστηκε από το ένα κιλό υλικών.

Το εκχύλισμα λειτουργεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Η αναλογία 4:1 σημαίνει ότι για ένα γραμμάριο εκχυλίσματος χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα γραμμάρια αποξηραμένου φυτού. Η αναλογία 5:1 σημαίνει πέντε γραμμάρια.

Και να γιατί είναι σημαντικό να το γνωρίζετε: Τα 75 mg εκχυλίσματος φαίνονται πολύ λίγα στην ετικέτα. Εβδομήντα πέντε χιλιοστόγραμμα είναι περίπου το βάρος ενός κόκκου ρυζιού. Όμως, με αναλογία 4:1, αντιστοιχούν σε 300 mg αποξηραμένης ρίζας βαλεριάνας.

Αν αθροίσετε και τα τρία εκχυλίσματα του δισκίου, προκύπτει ο εξής υπολογισμός:

Συνολικά 750 mg αποξηραμένων βοτάνων σε ένα μόνο δισκίο. Αυτή είναι μια πληροφορία που δεν θα βρείτε στη συσκευασία, επειδή δεν είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται εκεί – αλλά είναι αυτό που πραγματικά περιέχει το δισκίο.